Sağlık Bilgileri

Hastanın muayenesi, genellikle hastalığın alerji kökenli olabileceği düşüncesini güçlendirmekten başka şeye yaramaz. Ama, süt çocuklarında döküntünün yerleştiği bölge önemlidir. Gerçek bir egzama, her zaman elmacık kemiklerinin üstünde ve altında başlar, asla saçlı deri ya da doğal delikler çevresinde başlamaz.

Egzama ve kurdeşen mutlaka kaşıntılıdır. Normal bir kişinin derisinin sağlam yeri, ucu sivri olmayan bir şeyle, sözgelimi kapalı bir çengelli iğneyle çizilirse, izi hemen yiter.

Bazı alerjilerde bu iz, beyaz bir çizgi, kırmızımsı bir çizgi ya da hafif bir kabartı biçiminde bir süre kalır. Bu belirti, her zaman alerjiye elverişliliği kanıtlar.

Testler ve Deneyler

Deri testleri

Deri testleri, organizmadaki bağışıklık olaylarının deri düzeyindeki yansımasıdır.

Hastalığın, kuşkulanılan alerji yapıcılara bağlı olup olmadığını belirtir.

İlke, kuşkulanılan alerji yapıcı ile üstderi ya da altderinin temasını sağlamaktadır.

Üstderi tepkimesi ya da deriüstü testi

Üstderi tepkimesi, üstderinin duyarlığını ortaya çıkarır. Verem taramasında kullanılan «tüberkülin pulları» ve BCG’nin etkililiğinin denetimi, deri üstünde yapılır. Bu testler, merkezinde incelenecek alerji yapıcının emdirildiği yuvarlak bir pul bulunan, genellikle üç yapraklı yonca biçiminde, tercihen kendisinin alerji yapıcı özelliği olmayan bir plaster parçasından oluşur. Bu pul, önkolun iç yüzüne ya da sırt bölgesine uygulanır ve 48 saat tutulur.

Bir hafta beklenmesi gereken bazı alerji yapıcılar dışında (geç tepki), uygulanmadan sonraki 4. günde test değerlendirilir.

Pozitif sonuçlu test, yoğunluğu, 1, 2, 3 ya da 4 çarpıyla belirtilen «çok küçük» bir egzama yapar.

Yerel tepki ne olursa olsun, testin olumlu sayılabilmesi için kaşıntı olmalıdır (yalnızca, kaşıntının çoğunlukla görülmediği tüberkülin testleri dışında).

Daha az güçlü bazı alerji yapıcıların etkili olabilmesi için, önceden deriyi hazırlamak gerekir: Eterle yağını almak ya da ponza taşıyla temizlemek; tükürük ya da ter eklemek; önceden güneşe ya da morötesi ışınlara tutmak.

Bu üstderi tepkimelerinin, hiç bir tehlikesi yoktur. Yalnızca, bazen bir odak tepkisine (ilk «odak» ta bulunan bozunların canlanması ya da ciddileşmesi biçiminde) yolaçabilirler.

Deri tepkimesi ve deriiçi tepkimesi

Deri tepkimesi ve deriiçi tepkimesi, altderi düzeyinde iki tip aşırıduyarlık (erken ve gecikmiş) ortaya çıkarırlar.

Özellikle hava alerji yapıcılarının, mikrop ya da mantar alerji yapıcılarının teşhisinde kullanılırlar.

Deri tepkimesi

Deri, ucu alerji yapıcının çözeltisine batırılmış bir çelik kalemle çizilir.

Deriiçi tepkimesinden daha az duyarlı ve yo rumu daha güç bir tepkimedir. Ama, ciddi bir tehlikeye yolaçmama üstünlüğü vardır. Penisilin, pamuk tohumları, keten, keneotu, yumurtalar gibi «tehlikeli» alerji yapıcılar için ve taneli bitkilerin çiçektozu, tahta yapıştırıcılar, hayvan zehirleri gibi «güçlü» alerji yapıcılar için kullanılırlar.

Deriiçi tepkimesi

0,1 mit çok sulandırılmış antijen çözeltisini, altderiyle, kısa ve küçük çaplı bir iğneyle vermeye dayanır.

Erken aşınduyarlık durumunda, 15 dakika sonra, ötekilerde 2-48 saat sonra değerlendirme yapılır.

Sonuç

Pozitif yanıt, çifttir:

— yerel tepki: Üstderi tepkisinin bir egzama görünümü vermesine karşılık, yerel tepki bir kurdeşen görünümündedir. Bu pozitif yanıt, yalnızca hastanın alerji yapıcıya duyarlı olduğunu belirtir;

değerlendirme, ortaya çıkan küçük deri çıkıntısının çapına göre yapılır; ama o andaki rahatsızlığın, bu ‘ alerji yapıcıdan ileri geldiğini kanıtlamaz; bunu kanıtlamak için, odak tepkisi gereklidir;

— odak tepkisi: Hastalığın belirtilerinde bir değişiklikle (ender olarak düzelmeye, ama genellikle ciddileşmeye doğru) yansır; pozitif bir odak tepkisi, yerel tepki çok küçük olmuşsa bile, teşhisi doğrular.

Testler, ancak pozitif sonuç verdiklerinde geçerlidirler; çünkü yalancı negatif sonuçlara sık raslanır.

Tehlikeler

Bu tepkimelerin, bazen ciddi olabilen tehlikeleri vardır:

— deri tepkimesi, genellikle ihtilatlara neden olmaz (tehlikeli alerji yapıcılar dışında); bu arada, bazen çok küçük rahatsızlıklar görülebilir;

— deriiçi tepkimesi, bazen ölümle sonuçlanan ciddi anafilaksi şoklarına neden olabilir.

Önlemler

Bazı önlemler, bu tehlikeyi önemli derecede azalan Temas alerjilerinin (deri iltihapları) nedenini bulabilir: makta kullanılan deri testleri.

— ilk deneyde her zaman, çok sulandırılmış bir

alerji yapıcı kullanmak;

— ciddi anafilaksi şokunda kullanılmaya hazır acil ilaçları el altında bulundurarak hastayı bir saat gözetimde tutmak;

— tehlikeli alerji yapıcılar için deriiçi tepkimelerinden önce, hastanın tepkilerini denemek amacıyla deri tepkimeleri yapmak.

Testlerin uygulanmaması gereken durumlar

Deriiçi tepkimesi, gebe kadınlara kesinlikle uygulanmamalıdır.

Gerek üstderi, gerek deri, gerekse deriiçi tepkimelerinde, kuşkulanılan çeşitli alerji yapıcıları ortaya çıkarmak için, önkol boyunca, sırayla bir dizi test uygulanabilir.

Verem taraması ya da BCG aşısı denetiminde Kullanılan pulların, hiç bir tehlikesi yoktur.

Prausnitz-Küstner testi

Prausnitz-Küstner testi, tehlikeli olmayan, ama teknik uygulaması çok güç, özel bir testtir. Kanda dolaşan antikorlara bağlı alerjiyi ortaya koyar.

Alerjili bir kişinin, alerji yapıcısına karşı «ürettiği» özel antikorların, sağlıklı bir kişiye edilgin biçimde aktarılması temeline dayanır. Bu yüzden, incelenen alerji yapıcıya duyarlığı olmadığı saptandıktan sonra, teste katılacak bir gönüllünün yardımı gereklidir.

Çizimsel olarak ‘anlatırsak, alerjili hastadan alınan 0,1 mit kan serumunun, sağlıklı bir kişiye deriiçi tepkimesi biçiminde verilmesine dayanır.

24 saat sonra, kesinlikle aynı yere, kuşkulanılan alerji yapıcıyla bir deriiçi tepkimesi uygulanır. Hasta kişinin yakınmalarının sorumlusu bu alerji yapıcıysa, 6 dakika-45 dakika arasında, kurdeF°n tipinde bir tepki belirir.

Birinci deriiçi tepkimesi sırasında, edilgin olarak aktarılan alerjili kişinin antikorları, alerji yapıcıyla karşılaşmış demektir.

Bu test, pratik güçlükleri belirtilen şu iki durumda kullanılır: Altderisi deriiçi tepkimesine çok az duyarlı olan süt çocukları ya da çok küçük çocuklar; deri tepkimesi uygulamasının, küçük de olsa bir tehlike taşıdığı tehlikeli alerji yapıcılar.

Eleme-yeniden koyma deneyi

Bu deney, 2 evrede uygulanır: 1. evrede yakınmalar azalana kadar, olası çeşitli alerji yapıcılar eklenir. 2. evrede, hastalık yeniden ortaya çıkana kadar, bu alerji yapıcılarla teker teker temas sağlanır. Hastalığın yeniden ortaya çıkması, alerji yapıcının yeniden verilmesini izleyerek, alerjiden bunun sorumlu olduğunu kesinlikle ortaya koyar.

Eleme yeniden koyma deneyi, özellikle egzama, besin alerjileri ve mesleksel alerjilerde (bazı teknik değişikliklerle) kullanılır.

Kesin, güvenilir ve tehlikesiz bir yöntemdir. Ama, uzun sürer ve çok ince bir teknikle, anlaşması kolay bir hasta gerektirir. Çocuklarda uygulanması güçtür.

Alerji yapıcıların solutulması testi

Astım için kullanılır. Bir nöbet başlayana kadar, çeşitli alerji yapıcıların bilinen karışımlarının solutulmasına dayanır.