Sağlık Bilgileri

Hayvan ve bitki asalakların yolaçtığı alerjileri kapsar.

At, insana, alerji belirtilerine yolaçan misroskobik mantarlar aktarabilir (alerji kökenli mantar hastalıkları).

Hayvan asalakların yolaçtığı alerjiler

Bir asalak hastalığı sonucu ortaya çıkan belirtiler, yalnızca fiziksel uyarılmaya ya da salgılanan toksine bağlı değildir. Asalağın konakta uzun süre yaşaması, kapsadığı antijenlerin bolluğu, bir duyarlık durumunun yerleşmesine yolaçar.

Sorumlu asalaklar arasında, şark çıbanının bazı yavaş gelişen yaraları ve tripanozomalarla ikinci bulaşmada ortaya, çıkan ciddi deri tepkileri bir yana, birhücrejilerin önemi azdır. Buna karşılık, barsak kurt ve solucanlarının yolaçtığı alerjilere raslanır: Barsak mukozasına yapışan çengellikurtlar ve iphksolucanlari; lenf sisteminde ya da deride yerleşen filaryalar; karaciğere yerleşen kelebekler; kaslarda yerleşen trişinler. Barsak solucanları ve çengellikurtlarm, organlar arasında dolaşan kurtçukları, akciğerlere ulaşınca duyarlığa yolaçarlar. Görülen başlıca belirtiler yereldir.

Yerel belirtiler arasında, kaşıntı yeralır. Uyuz kaşıntısı, uyuz hastalığından çok, alerjiye bağlanır. Kurtçukların deri içine sürekli girişi, bunlar çengellikurt kurtçuklanysa (madenci uyuzu) ve bilharziya kurtçuklanysa (yüzücülerdeki deri iltihabı), kurdeşene neden olur. Bazı evcil hayvan asalaklarının göçebe kurtçukları, alerji yapılı iltihaplı döküntülere yolaçar. Calabar ödemi, Loa filaryasının, deri altında izlediği yola bağlıdır. Barsak solucan kurtçuklarının akciğerlerden geçişi, «Löffler sendromu» adıyla tanımlanan akciğer lekelerine neden olur.

Genel alerji tepkileri, çok ciddi anafilaksi şoklarında ortaya çıkar. Bunların en özgünü, karaciğerdeki köpek kistinin patlaması ya da kiste iğneyle girme sırasında görülen tepkidir.

Asalaklı kişilerin tanımladıkları rahatsızlıkların çoğunun, alerji kökenli olduğu sanılmaktadır: Egzama; yarımbaş ağrısı; beyin zarları tepkisi; astım; purpura; v.b.

Asalakların yolaçtığı alerjilerin, 2 önemli sonucu vardır:

— filaryaların, karaciğer kelebeklerinin, bilharziyaların yolaçtığı hastalıklarda, teşhis için deri testlerinin kullanımına olanak verir;

— bazı asalak hastalıklarının tedavisi, parçalanan asalaklardan çıkan yoğun alerji yapıcılar nedeniyle, ciddi olaylara yolaçabilir: Filarya hastalıklarının tedavisinde kullanılan bazı ilaçların (notezin) yolaçtığı tepkiler; frengililerde, bir defada yüksek miktarda penisilin kullanılmasıyla oluşan Hendıeimer tepkisi. Bu tepkilerin bilinmesi, bazı hastalıkların tedavisinin başlangıcında gerekli olarak, miktarın ayarlanmasında yardımcı olur.

Bitki asalakların yolaçtığı alerjiler

Bitki asalakların yolaçtığı alerjilerin başlıca nedeni, mayalardır. Özellikle, besin ya da deri alerjilerinde önemli rol oynarlar. Bu mayaların en önemlisi, Candida albicans’tır (anlamı: Beyazlatıcı beyazlık). Normal olarak, deride saprofit yaşar ve hiç bir zarar vermez. Bazen, alerji hastalıkları olmayan bazı hastalıklara neden olur: Süt çocuklarında pamukçuk; çocuklarda ve erişkinlerde genel durumun bozulması; hattâ septisemi. Bu hastalık yapma yeteneğinin artışının başlıca nedenleri, antibiyotik tedavileri, lösemiler, şeker hastalığı, gebeliktir. Duyarlı kişilerdeyse, egzama gibi iyileştirilmesi genellikle güç olan alerji hastalıklarına yolaçar. Bulaşık suyu, çoğunlukla hastalığın başlamasını kolaylaştırıcı etmendir: Lokanta bulaşıkçılarında görülen tırnak ve çevresi egzaması.

Besin alerjilerinde, genellikle sakkaromiçes grubundan başka mayalar, da işe karışır: Ekmek mayası; bira mayası; peynir mayası. Mavi peynirlerde, başka aileden bir mantar vardır: Penicillium. Ayrıca, insana kesinlikle yabancı mayalar, alerjilere yolaçabilirler: Raslantıyla besinle bulaşma; sidik torbasına boru konması; cinsel ilişki (ama hastalık, sözcüğün tıptaki anlamıyla, «cinsel» bir hastalık değildir).

Aktinomiçesler, birçok antibiyotiğin ve bu arada streptomisinin kaynağı olan streptomiçesleri kapsar. Bazı ciddi akciğer hastalıklarına ve alerji hastalıklarına neden olabilirler. Yarı geç aşırı duyarlığa bağlı meslek hastalıklarının birçoğunun, asıl nedenleri bunlardır: Çiftçi akciğeri hastalığı; şekerkamışı işçileri ndeki akciğer hastalığı; v.b.

Epidermofiton, güveler ailesinden mikroskobik bir mantardır. Saç ya da kıllarda değil, derinin boynuzsu tabakasına ve keratinl&şmiş bölgesine yerleşir. Hayvan pullarında bol bulunur. İnsana bulaşırsa, pembe, ya da kırmızı plaklar halinde, hafif acılı döküntülere neden olur. Bunun, değişik cinsten bir asalağın yolaçtığı bir alerji mi, yoksa bir mantar hastalığı mı olduğu henüz bilinmemektedir