Sağlık bilgileri

Bebek memeden kesilinceye dek çeşitli besinlere alıştırılır. Değişik besin­lere alıştırılan bebek 7-8 aylıkken ya da daha sonra memeden kesilebilir. Bu sırada, bebek memeden kesilse de kesilmese de çeşitli besinlere alıştırılmış ol­ması gerekir. Memeden kesilen bebeğe, günde 2-3 su bardağı kadar süt, 0.5 -1 kibrit kutusu büyüklüğünde tuzu çıkarılmış peynir ya da çökelek verilmesi gere­kir. Sütün yarısı kadarından yoğurt ve sütlü tatlı yapılabilir.
Çocuk, 7-8 aylık olunca, önce açıklanan besinlere alıştırılmış olmalıdır. Bu aylarda, çocuğa aile için pişirilmiş yemeklerin uygun olanlarından verilebilir, çocuk aile sofrasına da alınmaya başlanabilir.
Ek besinlere alıştırılan çocuğun günlük diyetinde; besin gruplarının tümün­den, yiyebileceği miktarda, şekilde ve çeşitte besin bulundurulmalıdır. Günlük alması gereken besinler, çocuğun yaşına ve durumuna göre 4-6 öğünde verile­bilir. İştahsız çocuklar için, hacim yönünden az, besin değeri yüksek besinler seçilir, uygun olanlar birbirine karıştırılır. Örneğin, yumurta çırpılıp süte katılıp buharda pişirilebilir yumurta ve etler çorbalara eklenebilir; makarna, ekmek, yumurta, etler, uygun olan besinlerle karıştırılır.
Bebeklere ek besinler verilirken aşağıda belirtilenlere uyulmalıdır:
1. Ek besinlere gecikmeden başlanmalıdır. Çeşitli besinlere başlamak için -verilen zaman ortalamadır. Çocuğun genel durumuna göre bazı besinlere belir­tilen zamandan biraz önce ya da sonra başlanabilir.
2. Yeni besine, çok az miktarda verilerek başlanır ve yavaş yavaş artırılır. Kaşıntı, kusma, dışkıda bozulma gibi belirti gösteren çocuklara, kuşkula­nılan besin bir süre verilmez, sonra yeniden denenir.
3. Ek besinlere teker teker başlanır. Birine alıştıktan ve lezzetini aldık­tan sonra başkasına alıştırılır. Çocuk alışmış olsa da, bir öğünde çok çeşitli be­sin bulundurulmaz. Yeni besin denenirken, önce yeni besin, sonra alıştığı be­sin verilir. Çocuğun severek yemediği, almak istemediği yiyecekler sevdiklerine katılarak denenebilir. Almamakta direnen çocuğa zorla yedirmeye çalışılmaz;
bir süre geçtikten sonra yine denenir.
4. Çocuk tatlı, tuzlu, ekşi her türlü lezzete alıştırılır. Mahallebi, sütlâç gi­bi tatlılara gereğinden çok şeker konmaz; meyve sularına şeker eklenmez, ba­zen az olarak katılabilir. Çocuk, şekere, tatlılara aşırı düşkün olacak şekilde alıştırılmaz.
5. Yiyecekler, türüne göre öğünlük ya da günlük hazırlanabilir, kapalı olarak soğutucuda bekletilir. Soğutucu yoksa, uygun olanlar bir öğünlük hazır­lanır; günlük hazırlananlar kapalı olarak ve serîn yerde bekletilir, sinek, toz ve benzerlerinden korunur. Yiyeceklerin miktarı, çeşidi, kıvamı, rengi, yedirme sıcaklığr, çocuğun sindirim sistemine, gereksinmesine ve isteklerine uygun özel­likte hazırlanır. Israr ve zorlamadan kaçınılır.
6. Besinler bebeğe sürekli şişe (biberon) içinde verilmez, kaşıkla da alma­ya alıştırılır. Şişeye takılan emziğin bebeğin ağzına uygun büyüklükte olmasına özen gösterilir.
7. Çocukla ilgili, besin hazırlama, pişirme ve yedirmede kullanılan araç­lar sabunlu suyla iyice yıkanıp durulandıktan sonra suda kaynatılır; bu yapı­lamıyorsa yıkandıktan sonra kaynar suyla durulanır, kurulanmaz. Yeterli sayıda süt şişesi ve emzik bulundurulur. Besinler plâstik kaplarda hazırlanmaz ve bı­rakılmaz.
Çocuğa verilecek yiyecekler iyice yıkanarak temizlenir, temiz kaplarda ha­sırlanır, serin yerde ve kapalı olarak bekletilir, kirli el değdirilmez, sinek gibi zararlılardan korunur.
Bazı anneler ya da başkaları; emziği, kaşığı, yemeği kendi ağzına soktuk­tan sonra çocuğa vermektedir. Bazı kişiler, yiyeceğin tadına, sıcaklığına bak­mak, ısıtmak, soğutmak, yumuşatmak ve parçalamak için yiyeceği kendi ağzına alıp oradan çocuğa yedirmektedir.
Bu ve benzeri uygulamalar çok yanlış ve tehlikelidir. Çocuğa çok çeşitli has­talıklar geçebilir. Benzeri yanlış davranışlarda bulunan kimselerde belli bir has­talık belirtisi olmasa bile, çocuğa mikrop bulaşarak hastalanmasına yol açabilir. Çocukların çok dayanıksız oldukları, kolayca hastalanabilecekleri unutulmama­lıdır. Çevre, yiyecek, birey temiz ve sağlıklı olmadıkça, çocuğun sağlıklı bes­lenmesi sağlanamaz.