Sağlık Bilgileri

Beslenme Sorunlarının Nedenleri
Beslenme sorunları, birbirinden etkilenen çeşitli nedenlerle ortaya çıkar. Bunların başlıcaları şunlardır:
1. Yeterli besin üretilmeyişi; üretilenlerin dağıtımı, işlenmesi, depolanma­sı ve pazarlanmasındaki yetersizlik ve bozukluklar, beslenme sorunlarına yol açan etmenlerin en önemlilerindendir. Besin üretimi ve değerlendirilmesinde bilimsel ve teknolojik gelişmelerden yeterince yararlanılmaması, verim düşüklüğü, ulaşım zorlukları, ekonomik ve eğitim yetersizlikleri, kurumlaşma düzensizlikleri gibi sorunlar birbirini olumsuz yönde etkilemektedir. O nedenle, ülkemizde özellikle hayvansal besinlerin üretimi ve değerlendirilmesi yetersiz olduğundan, toplumda dengeli olarak tüketilememektedir. Üretilen besinlerden her bölgede ve her mev­simde yararlanılamamaktadır.
2. Yetersiz beslenmenin en önemli nedenlerinden biri ekonomik yetersizlik­lerdir. Yukarıda belirtilen sorunların çözümü ülkenin ekonomik yönden güçlen­mesine bağlıdır. Düşük gelirli birey ve ailelerin ekonomik gücü, özellikle hay­vansal besinleri yeteri kadar satın almaya yetmemektedir.
3. Nüfusun hızlı artışı, aile ve ülke düzeyindeki sorunları da artırmaktadır. Geliri yetersiz olan ailelerde çocuk sayısı çoğaldıkça, birey başına düşen gelir ve beslenme harcamaları düşmekte, çocukların yetişme imkânları azalmaktadır. Bu durum; üretimi, üretilenlerin dağıtımındaki düzensizlikleri ve ekonomik so­runları daha da artırmaktadır.
4. Beslenmede yanlış alışkanlıklara, inanışlara, gelenek ve göreneklere gö­re uygulamalar yapılması da yetersiz ve dengesiz beslenmede rol oynar. “Aynı kaptan yeme, erkeklere öncelik tanıma, bebeklere ek besinler vermeye zamanın­da başlamama, ishal (sürgün) gibi hastalıklarda su vermenin zararlı oldu­ğunu sanma, bazı besinlerin zararına inanma” gibi çok çeşitli yanlışlıklar ya­pılmaktadır. Bazı ailelerin ekonomik gücü ve ürettiği besinler, iyi beslenmelerini sağlayacak düzeyde olmasına kargın yetersiz ve dengesiz beslenmektedir.
5. Çevre kirliliği, besinlerin sağlık ve beslenme kurallarına uygun hazırlanmayışı, işlenmeyişi, yenmeyişi, besinlerin bozulması ve zarar edilmesi, besinlerin kirlenmesi gibi çeşitli nedenlerin beslenme bozukluklarında payı vardır. Mik­roplu, zararlı maddelerle kirlenmiş, bozulmuş besinlerin yenilmesi ya da atılma­sı sağlık, beslenme ve ekonomik sorunları artırmaktadır. Besinlerle bulaşan has­talıklar, zararlı maddeler ve kötü beslenme birbirini şiddetlendirmektedir. Bit durum, verimi azaltarak, üretim düşüklüğüne ve ekonomik kayıplara yol açmak­tadır. Bu yetersizlikler yine beslenme durumuna yansımaktadır. Örneğin, ülke­mizde bağırsak parazitleri (asalak, ekti) çok yaygındır. Bunun başlıca nedeni; çevre kirliliği, kişisel temizlik kurallarına uyulmaması, besinlerin sağlık ve te­mizlik kurallarına uygun hazırlanmaması ve yenmemesidir. Bağırsak parazitleri (asalak, ekti) bir yandan sağlığı bozarak verimi düşürürken, bir yandan da bi­reyin aldığı besinlere ortak olmakta, öte yandan sindirim kanalında sindirimi ve emilimi bozarak da beslenme yetersizliğini şiddetlendirmektedir.
6. Yetersiz ve dengesiz beslenme nedenlerinden biri de, genel ve beslenme eğitim düzeyinin düşüklüğüdür. Yukarıda ana çizgileriyle verilen sorunların tü­münde eğitim yetersizliğinin payı büyüktür. Yalnız başına eğitim düzeyini yük­seltmekle beslenme yetersizliği önlenemez. Ancak, üretim, ulaşım, ekonomik, sağ­lık ve öteki toplumsal sorunların azaltılmasında eğitimin önemi büyüktür. Beslenme eğitimi yetersizliği nedeniyle, bazı birey ve aileler, ekonomik durumları uygun olmasına karşın kötü beslenmektedir. Bazıları ise, iyi beslenmek için aşın rharcama yapmaktadır. Düşük gelirli olanlar, en uygun ve gerekli besinlerin se­çiminde zorluk çekmektedirler. Kendi ürettikleri besinleri değerlendirememekte, bir kısmını zarar etmekte, şekerli ve nişastalı besinlere daha çok harcama yap­makta, kaliteli besinlere yer vermemektedir. Düşük ve yüksek gelirlililerin iyi vs ekonomik beslenmesi için genel ve beslenme eğitimine önem verilmesi kaçınıl­maz bir zorunluluktur.