Sağlık Bilgileri

BOĞMACA

Bulaşan, salgınlar yapan ve zatürre ile karışık önemli miktarda çocuk ölümüne sebep olan bir hastalıktır. 6 aylıktan küçüklerde ve 10 yaşından büyüklerde az görülür.

Bu hastalığa en fazla 2-5 yaşları arasındaki çocuklar yakalanır. Bulaşma daha ziyade doğrudan doğruya hasta ile birarada, bulunmakla olur. Sağlam bir çocuğun, boğmacalı bir çocukla birkaç dakika birarada bulunması, sağlam çocuğun hastalığı alması için yeter. Hastalığı bir kere geçirmek tam bir bağışıklık verir.

Kuluçka devri 2-7 gündür. Hastalığın üç devri vardır.

1 — Çocukta nezle, öksürük, hafif bir ateş, bronşit vardır. İlk hafta içinde bu haller görülünce, çocuğun üşüdüğü ve nezle olduğu sanılır. Bir hafta sonra bunlar azalacağına fazlalaşır; öksürük daha şiddetlenir. Bu devir 10-20 gün sürer.

2 — Ateş yoktur, öksürük arka arkaya gelmeye ve çocuğu yormaya başlar. Öksürük nöbetinden sonra bazen çocuk kusar. Heyecan ve oyun esnasında da nöbetler gelebilir. Bu nöbetler bazen o kadar şiddetli olur ki, çocuğun soluğu kesilir, bir müddet soluksuz kalır, yüzü morarır ve 10 – 15 saniye sonra şiddetli bir nefes almakla nöbet biter. Adeta horoz sesi gibi bir ses çıkarır. Her nöbetin sonunda çocuk bolca, sümük gibi bir salgı çıkarır.

Nöbetler bazen çok seyrek ve bazen çok sık gelir. Gece, gündüz sürebilir. 24 saat içinde hafif şekillerde 10 – 20 defa, orta şekillerde 20 – 30 defa ve şiddetli şekillerde 40 – 50 hattâ daha fazla öksürük nöbeti gelebilir. Bu son şekilde çocuğun hayatı da tehlikeye düşer.

Nöbetler arasında çocuk öksürmez, sakindir. Hastalığı hafif geçirenler, âdeta normal bir çocuk sanılır. Şiddetli olanlarda çocuğun yüzü ve göz kapakları şiş kalır. Alışık bir göz, çocuğun suratını görmekle boğmaca geçirdiğini anlayabilir.- Nöbetler ilk üç hafta şiddetini yavaş yavaş arttırır. Sonra bir zaman aynı şiddette kalır ve nihayet hafifler. Bu devir, bir birbuçuk ay sürer.

3 — Nöbetlerin sayısı ve şiddeti azalır, öksürük daha yumuşak bir hal alır. Bu devir de 10 -20 gün sürer. Bu hâle göre orta şiddette bir boğmaca, ortalama olarak 6-8 haftada biter. Daha erken bitenler olduğu gibi 4 – 5 ay hattâ daha fazla sürenler de vardır.

En önemli ihtilât bronkopnömeniler ve veremdir. Bilhassa zatürreye tutulan bakımsız boğmacalı çocuklar daima ölürler.

Çocuk öksürdükten sonra çoğunlukla kustuğundan, normal olarak gıda alamaz, zayıflar. Bunun kısmen önüne geçmek için, kusar kusmaz çocuğa yemek verilmelidir. Verilecek besinlerden kolay sindirileni seçmelidir (koyu çorbalar, pelte, süt ve sütlü besinler, püreler gibi).

Boğmacalı çocuk, öksürük nöbetlerinin tamamen geçmesine kadar diğer çocuklardan ayrı tutulur.

Tedavisi: Birinci devrede nezle ve bronşit tedavisi yapılır. Ateşi sürdüğü müddetçe yatakta yatırılır. Esasen bu devirde hastalığı anlamak bazen çok zorlaşır. Eğer hastanın evvelce boğmacalı bir çocukla beraber bulunduğu şüphesi varsa, ikinci devrede görülen tam boğmaca öksürüğünün başlaması beklenir. İkinci devrede çocuğun oda ısısı 17 – 18 derecede, havadar, aydınlık olmalıdır.

Nöbetler şiddetli sürdüğü müddetçe, çocuğu dışarı çıkarmamalıdır. Bu suretle hastalığın başka çocuklara bulaşmasının da önüne geçilmiş olur. Boğmacalı çocukların iyi havalarda bahçede kendi kendilerine yorulmadan oynamalarına izin verilebilir.

Çocuğun kendisini yormamasına çalışmalıdır. Öksürük nöbeti zamanında çocuğun sıkı elbiselerini gevşetmelidir. Ağzında salgı birikirse, bu salgıyı parmakla almalı ve rahat solumasını kolaylaştırmalıdır. Boğmacada çocuğa doktorun vereceği ilâçlar verilir. Hastalığın aşısı vardır. Bu aşı çocuğu hem hastalıktan korumaya, hem de boğmacalı çocukların tedavisine yarar. Fakat bu aşının tesiri” kesin değildir. Boğmacalı çocuğu mutlaka doktora göstermelidir.

Boğmaca : Eski çağlardan beri bilinen bu hastalığa 1906′da Bordet ve Gongou tarafından tanımlanan bir basil yolaçar.

Boğmaca çok kaşınmalı öksürük nöbetleriyle ortaya çıkar. Hasta her nöbette kısa aralıklarla on ile yirmi kez boğulurcasına öksürür, sonra derin bir soluk alır.

Ağır durumlarda, öksürük nöbeti sayısı günde yüzü bulabilir. Çoğu kez öksü­rükle birlikte kusmalar da görülür.

Bugün, ağır akciğer ve solunum yolları yangısı ya da öldürücü sinir bozuklukla­rı gibi kötü sonuçlara yolaçabilen bu hastalığın önü koruyucu aşının yardı­mıyla alınabilmektedir.