Sağlık Bilgileri

EKİNOKOK MULTİKOLARİSİN YOLAÇTIĞI KARACİĞER KÖPEK KİSTİ

Oldukça ender, ama son derece tehlikeli bir hastalıktır.

«Tenya ekinokok multikolaris» tarafından bulaştırılır. Bu, Avrupa’da tilkide asalak olarak yaşayan küçük bir şerittir (tenya). Hastalığın öteki etkenine (eskimo köpeklerinde asalak yaşar) Avrupa’da raslanmaz.

Alışılmış karaciğer köpek kistinden (kist hidatik) farklı olarak, ekinokok multikolarisin yolaçtığı karaciğer köpek kistinde, asalağı karaciğer dokusundan ayıran bir zar yoktur. Bu yüzden asalak, karaciğer dokusunu giderek kaplar; buna, karaciğer yapısını değiştiren önemli iltihap tepkileri eklenir.

Yayılma, tilkinin dışkısında bulunan yumurtaları alan kemiriciler aracılığıyla olur. Kuşkusuz en çok etkilenenler köylülerdir: Özellikle çiftçiler ve avcılar.

TEŞHÎS

Klinik belirtiler

Ender raslanan bir hastalık olduğu için kesin teşhisi güçtür. Gerçekten, hastalığın başlangıcı çoğunlukla farkedilmeden geçer ve ancak yerleşme evresinde teşhis edilir. Bu evrede şu belirtiler bulunur:

— kaşıntılar, dışkının renksizleşmesi ve sidiğin boyanması (ama daha az belirti verebilir);

— bir karaciğer büyümesi (karaciğer elle yoklandığında sert, duyarlı, düzensiz, yumrulu gibidir).

Genel durum az ya da çok korunmuş olabilir.

Görüldüğü gibi tablo fazla niteleyici değildir ve hastalık, tamamlayıcı muayenelerle teşhis edilir.

Tamamlayıcı muayeneler Karaciğer işlevlerinin incelenmesi

Bilirübinin ve kolesterolün yükseldiğini, bir safra birikimi sendromunu ortaya koyar. Önemli iltihap belirtileri vardır.

Bağışıklık incelemeleri

Modern bağışıklık incelemeleri, özellikle protein elektroforezi, hastalığın varlığını doğrular; ama köpek kistinden ayırdedilmesini sağlamaz. Bununla birlikte, evrimi izlemeye ve olası bir tekrarlamayı teşhis etmeye yardımcı olur.

Karın içine bakma muayenesi

Karın içine bakma muayenesi (laparoskopi) ikincil karaciğer kanseri görünümü ortaya koyar: Safra birikmesinin neden olduğu yeşil renkli bir karaciğer üstünde pekçok beyazımsı yumru.

İğneyle girerek örnek alma

Böyle bir tablo karşısında, karaciğere iğneyle girerek örnek almaktan (biyopsi) kesinlikle kaçınılmalıdır: Kanser durumunda iğneyle girme kanamaya yolaçar; ekinokok multikolarisin yolaçtığı karaciğer köpek kistindeyse, etkenin yayılma tehlikesi vardır.

Röntgen incelemeleri

En iyi bilgiler seçici atardamar filmiyle elde edilir. Ur belirtileri gösterir: Damarların normal yollarından sapması ya da itilmesi; karaciğerde çok sayıda boşluk bulunması. Atardamarlar sabit, «tirbuşon» gibidirler; ama kanserli ur durumunda olduğu gibi yeni damar oluşumları yoktur.

Gerçekte muayeneler sonunda hekim, çoğunlukla bir karaciğer kanseri tablosuyla karşı karşıya olacaktır: Teşhis için hastanın bölgesel kökeni ve mesleği düşünülmeli ve teşhis, bağışıklık tepkimeleriyle doğrulanmalıdır’.

EVRİM

Evrim yavaştır, ama hasta ameliyat edilmezse, ölümle sonuçlanır.

TEDAVİ

İlaç tedavisi etkisizdir; olsa olsa bozunların evrimini geçici olarak bir süre durdurabilir.

Ameliyat iki yönlüdür. Yaşamı uzatıcı; iyileştirici. İyileştirici ameliyatın amacı bozunu çıkarmaktır; sınırları atardamar filmi verileri tarafından doğrulanan kısmi karaciğer çıkarma (hepa-tektomi) uygulanır.

Ama bu ameliyat ancak, bozunlar karaciğer dokusunun anatomik olarak tanımlanmış bir bölümünde sınırlı olduklarında uygulanabilir.