Sağlık bilgileri

Gastrit, midenin içini döşeyen zarın (mukozanın) iltihaplanmasıyla oluşan bir hastalıktır. Hastalık birden şiddetli olarak (akut) başlayabilir ya da süreğen (kronik, müzmin) olabilir. Gastriti olan hastalarda mide ağrısı, bulantı, kusma, iştahsızlık, sindirim güçlüğü, midede dolgunluk ve yanma, şişlik gibi belirtiler
görülür. Bazen kanama da olabilir.

Gastrit hastalığına şu etkenlerden biri yol açabilir:
a) Çeşitli bulaşıcı has­talıklarda (enfeksiyonlarda) bakteri zehirlerinin kan yoluyla mideye gelmesi
b) Yanlışlıkla alınan yakıcı, incitici kimyasal maddeler,
c) Sindirilemeyen mad­deler, zehirli maddelerle ve mikroorganizmalarla kirlenmiş .besinler,
d) Alkolr acı yiyecekler, aşırı baharat, çok sıcak yiyecekler.
Zehirli ve zararlı maddelerin alınmasından sonra belirtiler başlar. Mide ağ­rısı, bulantı, kusma gibi belirtiler gösteren akut gastrit olgusunda hasta doktor kontrolüne alınır ve hastanede tedavi edilir. Gastrit hastalığının şiddetli belirti gösterdiği dönemde hastanın beslenmesinde ana ilkeler şunlardır:

1. İncitici, zedeleyici etken madde, en uygun yolla etkisiz duruma getiri­lir ya da mide yıkanır, tıbbi tedavi uygulanır.
2. Yatakta dinlendirilen hastaya 24-48 saat süreyle katı ve koyu besinler verilmez.
3. Hastanın su ve elektrolit dengesini koruyucu önlem alınır. Hastaya, çok az tuz katılmış su verilir, suya glikoz da eklenir. Bunun için 4 su bardağı kadar suya 0,5 çay kaşığı kadar tuz eklenmesi yeterlidir. Sulandırılmış meyve suları “da kullanılabilir. Hastanın ağır olduğu bu dönemde saatte bir 1-1,5 çay bar­dağı kadar sıvı alması sağlanır.
4. Hastanın durumu iyileştikçe, sıvı ve yumuşak yiyecekler verilmeye baş­lanır. Süt, pütürsüz çorbalar, pelte, komposto gibi yiyecekler verilir. Durumu dü­zeldikçe pirinç lapası, makarna, yumurta, haşlama et, sebze ezmeleri de veril­meye başlanır ve yavaş yavaş diyetin sınırları genişletilir. Ülserli hastalara öne­rilen diyet uygulanır. İyileştikten sonra normal diyete geçilir.
5. Hastalık sırasında ve tedaviden sonra yanlış beslenme alışkanlıkları dü­zeltilir. Sindirim güçlüğüne yol açtığı belirtilen uygulamalardan kaçınılır.
Süreğen (kronik, müzmin) gastrit hastalığının oluşumunda, önce belirtile» etkenlere ek olarak; çabuk yeme, fazla sıcak ve soğuk yeme – içme,- aşırı çay_ kahve ve sigara gibi yanlış alışkanlıklar da rol oynar. Hastalık sinirsel ve ruh­sal kökenli de olabilir. Bazı insanlar mide hastalıklarına yatkındırlar ve çeşitli etkenlerden kolayca zarar görürler.
Kronik gastritin belirtileri; daha çok yemeklerden sonra midede ağrı, şiş­kinlik, huzursuzluk, gaz, geyirme, bulantı, bazen kusma ve benzerleridir. Has­ta, yatakta dinlenmesine gerek kalmadan tedavi edilebilir. Tedavide, hastalık nedeninin bulunarak ortadan kaldırılması ve mide mukozasım dinlendirecek di­yet uygulanması çok önemlidir.
Kronik gastritli hastaların beslenmesinde temel ilkeler şunlardır:
1. Yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak, mide mukozasını incitmeyecek’ sıvı ve yumuşak diyet- uygulamak.
2. Öğün sayısını artırmak, öğünlerde fazla yememek. Gelişigüzel zamanlar­da değil, belirli zamanlarda yemek.
3. Yukarıda, sindirim güçlüğüne yol açtığı belirtilen uygulamalardan ve yanlış beslenme alışkanlıklarından vazgeçmek.