Sağlık Bilgileri

İVEGEN BÖBREKÜSTÜ BEZİ YETMEZLİĞİ

NEDENLERİ

İvegen böbreküstü bezi yetmezliği, çeşitli hastalıklar sırasında ortaya çıkabilir: Addison hastalığı; daha önceden bilinen ya da bilinmeyen süreğen bir böbreküstü bezi yetmezliği biçiminin ivegenleşmesi. Bazen ortaya çıkmasına yolaçan neden bulunabilir: Enfeksiyon; sindirim bozuklukları (ishal; kusmalar); süreğen bir böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisinin vaktinden önce bırakılması; gereksiz ilaç (barsak yumuşatıcılar; sidik söktürücüler) kullanımı; zehirlenmeler; travmalar ve cerrahi girişimler; cinsel yaşamın belirli dönemleri; aşırı kafa yorgunluğu; ruhsal sarsıntı; süt çocuklarında ve çocuklarda doğuştan böbreküstü bezleri büyüklüğü; bazı hastalıklar sırasında böbreküstü bezlerinin yıkılması; böbreküstü bezlerinin çıkarılmasını (tek ya da çift yanlı) izleyen dönem.

Bu nedenler saptanabilirse, uygun tedavi, ivegen böbreküstü bezi yetmezliğinin ortaya çıkmasını önler.

TEŞHİSİ

Klinik belirtiler

Böbreküstü bezi yetmezliği teşhis edilmemişse, ciddi su yitimi belirtilerinin dışındaki bozukluklar karşısında, bu olasılıktan kuşkulanılmalıdır.

Sindirim bozuklukları

Karnın üst bölümlerinde önce çizgi biçiminde, sonra bütün karna yayılan bulantılarla ve bol, durdurulamayan kusmalarla birlikte ağrılar ortaya çıkar. Bazen kanlı ishal vardır.

Kalp-damar şoku durumunda, hasta solgun, soğuk terlerle kaplıdır; el ve ayakları morarmıştır. Atardamar basıncı düşük ya da yoktur, nabız alınamaz.

Sinirsel belirtiler

Son derece büyük bir hareketsizlikle (büyüK kas yorgunluğu), komayla sonuçlanabilecek bir çöküntüyle yansır. Bazense tersine, hasta çırpmır, sayıklar. Gerçek sinirsel belirtiler yoktur.

Tamamlayıcı muayeneler

Acele uygulanmaları gerekir.

Kandaki sodyum düzeyi ve klor düzeyi düşmüştür.

Kan potasyum düzeyi yüksektir.

Bu, kalp elektrosunda bazı değişikliklerle yansır.

Kan yoğundur; bunun nedeni su yitimidir.

Tablonun ve tedavinin acilliği karşısında, hormon ölçümlerinin pek yararı yoktur.

EVRİMİ

Tedavi edilmezse, hastalık kısa sürede ölümle sonuçlanır.

Acil tedavi, bozuklukların düzelmesine yardımcı olur. Hastanın durumu yavaş yavaş iyileşir ve eski haline döner.

TEDAVİSİ

Çok acele uygulanmalıdır.

Damar içi ya da kas içi yoluyla doğal hormonların verilmesine dayanır. Damar içine damla damla verilen sıvılarla su yitimi karşılanır.

Aslında tedavi koruyucu olmalıdır. Süreğen böbreküstü bezi yetmezliği olan hasta, tedavisini asla kesmemesi, yiyeceklerini normal tuzlaması ve bir saldırı sırasında (özellikle enfeksiyonlar; bu durumda tedaviye antibiyotikler de eklenmelidir) kortizon düzeylerinin artırılması gerektiğini bilmelidir.