Sağlık Bilgileri

KABIZLIK

Tanımı: (Koastipasyon) Seyrek-galama ya da hiç dışkılayamama halidir.

Nedenleri Sebepleri: Mutlak kabızlık, bağırsak tıkanması sonucu olabilir. Diyetteki değişiklik, bağırsak enfeksiyonu ve bozuklukları, başta is­hal, sonra da kabızlığa yol açabilir.

Kabızlığın en sık rastlanan nede­ni, zaman azlığından, ya da sancıdan ötürü, dışkılamayı geciktir­mektir. Aynca ihtiyarlıkta genel çöküntü hali de kabızlık nedenidir.
Kabızlık rektumun gerilmesi ve bunun verdiği rahatsızlık duygusu dışında, başlı başına hiçbir belirtiye yol açmaz. Tıkanma da sancılı dışkılamadan doğan kabızlıkta tedavi nedene yönelir.

Öneriler: Bir çay fincanı kaynar suyun içine, ince kıyılmış bir çay kaşığı sinameki yaprağı katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı soğuk suyun içine ince kıyılmış bir çay kaşığı ebegümeci katılıp oniki saat beklendikten sonra süzüle­rek bir çay kaşığı süzme bal ilavesiyle günde iki kez, yemek ıralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir su bardağı kaynar suyun içine ince kıyılmış birer çay kaşığı ebegümeci ve sarmaşık katılıp demlenmesi için kısa bir süre bek­lendikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Her gün yemek aralarında birer su bardağı kuru erik hoşafı İçilir,

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, bir çay kaşığı lavanta çiçeği katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Her gün yemek aralarında birer çay fincanı domates suyu içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, ince kıyılmış bir çay kaşığı dişbudak yaprağı katılıp demlenmesi için kısa bir süre bek­lendikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* İki avuç lahana yaprağı mikserden geçirildikten sonra sıkıla­rak elde edilen suyunun içine az miktarda tuz ilave edilerek içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, ince kıyılmış bir çay ka­şığı ayı üzümü yaprağı katılıp demlenmesi için kısa bir süre bek­lendikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, ince kıyılmış bir çay kaşığı kara hindiba katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklen­dikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, bir çay kaşığı sarısa­bır katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra sü­zülerek yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, bir çay kaşığı kuşdili ve yarım çay kaşığı terebentin katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek yemek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, havanda dövülerek toz haline getirilmiş olan bir çay kaşığı keten tohumu katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek ye­mek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı limon suyunun içine, bir çay kaşığı karbo­nat katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra sü­zülerek yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir su bardağı kaynar suyun içine birer çay kaşığı ebegü­meci, havanda dövülerek toz haline getirilmiş olan keten tohu­mu ve ince kıyılmış sinameki yaprağı katılıp yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, havanda dövülerek toz haline getirilmiş olan bir çay kaşığı hardal tohumu katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek ye­mek aralarında birer çay fincanı içilir.

* Bir litre suyun içine bir avuç akdiken (dalının kabuğu) katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek yemek aralannda bi­rer çay fincanı içilir,

* Sabahları aç karnına beş adet kuru incir ortasından ikiye kesildikten sonra zeytinyağına batınlıp yenilir.

* Bir çay fincanı kaynar suyun içine, ince kıyılmış bir çay kaşığı şeftali yaprağı katılıp demlenmesi için kısa bir süre bek­lendikten sonra süzülerek yemek aralannda birer çay fincanı içi­lir.

* Sıkılmak suretiyle elde edilen yarımşar çay bardağı kere­viz, domates ve havuç suyu kanştınlıp sabahlan kahvaltıdan yarım saat önce içilir.

* Bir su bardağı turunç suyunun içine bir kahve fincanı hint yağı katılıp kanştınhdıktan sonra sabah kahvaltısından ya­rım saat önce içilir.

* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış pazı katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış ıspanak katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek yemek aralannda birer çay fincanı içilir.

* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış semiz otu katı­lıp kaynatılmasının ardından süzülerek yemek aralannda birer cay fincanı içilir.

* Bir litre suyun içine iki avuç küçük parçalara aynlmış olan balkabağı katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek aç kamına bir çay fincanı içilir.

* Bir litre suyun içine bir su bardağı rendelenmiş havuç katılıp, su buharlaşıp havuçlar lapalaşmcaya kadar kaynatıldıktan sonra Üzerine yarım kahve fincanı limon suyu katılıp yemek aralannda yenir.

Kabızlıkta Sağlık Koruması Beslenme Rejimi Önerileri

Düzenli saatlerde dışkılamaya gitmek, karın kaslarını güçlendirmek için karın jimnastikleri yapmak gerekir.Yürüyüş yapmanın yararı görülür.
İşlevsel kabızlıkta beslenme rejimi şöyle olmalıdır: Bol su (özellikle sabah kalkınca büyük bir bardak soğuk su) içmek; yeşil sebzeler; olgun meyveler; kompostolar; meyve şurupları; 24 saat suda bırakılmış kuru erik; yoğurt; bütün süt ürünleri.

Kalın barsak mukozası için tahriş edici olan bütün müshiller bırakılmalıdır. Sabah aç karnına ya da yemeklerden önce, günde 1-2 çorba kaşığı parafin yağı ve çeşitli helmeler alınabilir.

HASTALIĞIN ÖTEKİ BİÇİMLERİ

Burada, bir bozuna bağlı ikincil yapısal kabızlıkları anımsatmakla yetineceğiz. Çoğunlukla, daha önce hiçbir barsak sorunu olmayan bir kişide yeni ortaya çıkmış bir kabızlık sözkonusudur. Bu gibi kabızlıkların nedenleri, sindirim sistemiyle ilgili olabilirler:

— kalın barsak düzeyinde bir ur;

— kalın barsak ya da sigmamsı kalın barsakta iltihaplı bir hastalık;

– makat-göden barsağı iltihapları ya da çatlaklar;

— kalın barsak uzunluğu ya da büyük kalın barsak gibi, kalın barsakta özellikle inatçı bir kabızlığa yolaçan bir oluşum bozukluğu.

Ayrıca, komşu organlardaki hastalıklar da sindirim borusuna dıştan bası ile bir kabızlığa yol-açabilirler. Bu durum böbrek urlarında, erkeklerde prostat urlarında, kadınlarda da büyük hacimli dölyatağı iyicil bağdokusu urlarında görülür.

TEDAVİ

Yapısal kabızlıklarda kabızlığın nedenini tedavi etmek gerekir. Ek belirti olan kabızlık, nedenle birlikte ortadan kalkacaktır.

En sık raslanan durum olan işlevsel kabızlıklarda, hastaya her gün dışkılamanın gerekli olmadığı anlatılmalıdır. Ayrıca, hastaya dışkılama fizyolojisi konusunda, tedavi öğelerini daha iyi anlamasını sağlayacak bazı bilgiler (makat-göden barsağı bölgesinin fizyolojisi bölümüne bakınız) verilebilir.

Kişinin yeniden eğitilmesi

Her gün aynı saatte tuvalete gitmeye dayanır. Kesinlikle uygulanırsa, organizmanın bu uyarıya alışmaması ve belirli bir süre sonunda yanıt vermemesi çok ender bir olaydır.

Beden eğitimi

Amaç, ıkınma sırasında etkin biçimde kasılamayan ve çoğunlukla zayıflamış olan karın kaslarını çeşitli beden hareketleriyle güçlendirmektir. Aynı biçimde, yürüyüş de iyi bir tedavidir (bunun kanıtı, yürüyüşün olanaksız olduğu uzun kara ya da deniz yolculuklarında kabızlık oranının artmasıdır).

Beslenme rejimi

Kabızlığın tipine bağlıdır; ama her zaman düzenli su alınmasını içerir. Bunun için sabah kalkınca bir bardak, yemeklerde de birkaç bardak su içilmesi önerilir. Selüloz bakımından zengin (bol posalı) bir beslenme rejimi, artık maddelerin göden barsağında durmasıyla savaşı kolaylaştırır. Kasınmalı (spastik) kabızlıklar sırasında meyveler, sebzeler, tahıllar içeren bir beslenme rejimi uygulanmalıdır. Klasik olarak, bir gün önceden pişirilmiş kuru erik, incir, üzüm. çiğ sebzeler (lahana dışında) ve ekmek önerilir. Kalın barsak iltihabıvia (kolit) birlikte olan kabızlıklarda, süt ürünleri ve özellikle yoğurt verilir.

MÜSHİLLER VE DIŞKI YUMUŞATICILAR

Bütün tahriş edici müshiller kesinlikle yasaktır. Tersine, geçici işlevsel kabızlıklarda, hafif bir müshil verilir. Süreğen kabızlıklarda yağların (yemeklerden önce alman parafin yağı ya da hintyağı en iyi yumuşatıcıdır) ya da yosunlu, taneli ve yine selülozlu helmelerin alınması önerilir.

SONUÇ

Kabızlık çok önemsizdir. Asıl sorun, barsak mukozasını tahriş eden müshillerin aşırı kullanılmasıdır. Çünkü bu sonuncular, tedavisi çok daha güç olan «yalancı ishal»e yolaçarlar.

Yeni ortaya çıkan bir kabızlık, bir barsak bo-zununun ilk belirtisi olabilir ve röntgen muayenesi gerektirir.