Sağlık Bilgileri

Kadınlarda ergenlik çağına varıldığı zaman, her ay âdet kanamasıyla (aybaşı kanaması da denir), yani ortalama 3-6 gün süreyle dölyatağı boşluğundan kanlı bir akıntının gelmesiyle sonuçlanan çevrimsel bir mekanizma başlar.

Tanım

Âdet çevrimi, 2 âdet kanaması arasındaki döneme verilen addır. Âdet çevrimi, âdet kanamasının 1. günü başlar ve bir sonraki âdet kanamasının başlamasından bir gün önce sona erer. Ortalama 28 gün sürer; ama bu süre, 2-3 günlük bir değişiklik gösterebilir. Bazı kadınlarda bu süre çok düzenlidir; bazılanndaysa pek düzenli değildir ve 25-35 gün sürebilir.

Kanamanın Anlamı

Bu âdet kanamasının anlamı nedir ve gebelik dönemleri dışında, bütün üreme yaşamı boyunca düzenli olarak tekrarlaması, hangi düzenleyici mekanizmaya bağlıdır. Bu bölümde, önce âdet kanamasının oluşmasında başlıca rolü oynayan yumurtalığı inceleyerek, bunu aydınlatmaya çalışacağız.

Gerçekten, yumurtalığın birbirine karışan 2 önemli görevi vardır:

— her âdet çevriminde, spermatozoyite rasladığı zaman döllenen ve böylece yeni bir yaşamın 1. evresi olan yumurta haline gelen yumurtacığı (dişi hücre) oluşturmak;

— bu arada, hormonları üretmek.- Bütün âdet çevrimi boyunca uyumlu olarak salgılanan östro-jen ve progesteron, dölyatağı mukozasını hazırlar ve döllenmiş yumurtayı kabul edip besleyebilmesi için, mukozayı gerçek bir «dölyatağı dan telası» haline getirir.

Âdet kanamasını oluşturan, döllenme ve yuvalanma olmadığı sürece, âdet çevriminin 28. günü bitiminde bedenden atılan, bu dölyatağı mu-kozasıdır. Ama, âdet çevrimi olaylarının uyumlu sürmesi, yalnızca yumurtalıkla ilgili değildir. Gerçekten, yumurtalık, kendisine hormonlar salgılayarak buyruklar yollayan hipofiz bezinin koruyuculuğu altındadır; hipofiz de, beyin kabuğundan ve altındaki birçok yapıdan buyruklar alan hipotala-musun etkisi altındadır.

Yumurtalıktan beyin kabuğuna kadar olan bu evrede, etkinliği ötekiler üstüne sürekli olarak yansımayan tek bir öğe bile yoktur. Böylesine karmaşık bir çalışma konusunda bilinenler, henüz taslak halindedir; ama, bu son derece nazik mekanizmanın kolayca bozulabileceği, hattâ heyecan, yorgunluk, yaşam değişikliği gibi olayların âdet çevrimini etkileyebileceği anlaşılmıştır.