Sağlık Bilgileri

Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin yoğunluğunun normalin altına düşmesi­dir. Bu durum, alyuvar sayısının veya alyuvarlardaki protein miktarının azal­masının bir işaretidir. Hemoglobin de­mir içeren bir proteindir. Kan akciğer­lerde oksijenle yüklendikten sonra vü­cuda dağılırken parlak kırmızı, kalbe dönerken az oksijen içerdiğinden koyu kırmızıdır. Sağlıklı bir erkeğin 100 ml. kanında 13,5 gr. hemoglobin vardır. Ka­dınlardaki hemoglobin miktarı bundan % 15 kadar eksiktir.

Kansızlık nedenleri : Kansızlığın çeşitli nedenlerinden biri demir eksikliğidir. Bu durum, kadınlarda âdet dönemlerin­deki kan kaybı ve gebelerde vücudun demir gereksinirhinin artması nedeniyle ortaya çıkabilir. Bebeklerdeki demir ek­sikliği yalnız sütle besleniyor olmalarına bağlanır. Erişkinlerdeki demir eksikliği,mide ve onikiparmak bağırsağı ülserleri, veya basur gibi nedenlerle ortaya çıkan kan kayıplarından ve kancalı kurtların yolaçtığı hastalıklardan ileri gelebilir. Yetişkinlerdeki demir eksikliğinin öteki nedenleri, aspirini sık kullananlarda gö­rülen mide kanamaları ile kanın pıhtı­laşmasını engelleyen kan dinmezliği gi­bi hastalıklardır.
Birçok besin demir bakımından zengin­dir Örneğin, buğday, karaciğer, et, yu­murta, yeşil sebzeler, midye ve maya bol miktarda demir içeren besinlerdir. Bu besinlerin bazılarında içerileri demir ötekilerden daha kolay soğurulur. Soğu­rulan demir hemoglobinler tarafından taşınır. Kanamalar gerek bir defada ve ağır bir biçimde, gerekse sık sık ve hafif olsun, demir kaybı karşılanmadığı süre­ce tehlikeli sonuçlara yolaçabilir. An­cak demir eksikliği beslenmeyle kolayca giderilebilir bir durumdur.

Kansızlığın bir başka nedeni de B12 vi­tamini ve folik asit eksiklikleridir. B12 vitamini, balık, karaciğer, et, peynir, yumurta, süt gibi çeşitli hayvansal be­sinlerde bol miktarda bulunur. Normal bir beslenme düzenine uygun yiyecek­ler yiyen kişiler B12 vitamini eksikliği çekmezler. Ancak vejetaryenler ve din­sel nedenlerle hayvansal besin yemeyen kişilerde B12 vitamini eksikliği yaygın­dır. Bu vitaminin yetersizliğine İskandi­navya’da ve Kuzey Amerika’nın Büyük Çöller yöresinde yaşayan balık tenyası adlı bir asalağın insan vücuduna yerleş­mesi de yolaçabilir. Ayrıca herhangi bir hastalık nedeniyle midenin bir bölümü­nün ameliyatla çıkarılması, mide ve in­ce bağırsağın vitamin soğurma özellik­lerini yitirmeleri gibi durumlar da, B12 vitamini eksikliğine yolaçar. Son oiarak midede salgılanan ve B12 vitamininin soğurulmasına yardımcı olan entrensek etkenin yeterince bulunmamasının da B12 vitamini eksikliğine yolaçan bir ne­den olduğunu belirtmek gerekir.

Kansızlık belirtileri : Tehlikeli olmayan kansızlık durumu hiç bir belirtiye yolaçmayabilir. Ancak tehlikeli bir biçim al­dığı .zaman yorgunluk, kas zayıflığı, ha­reket edildiğinde soluksuz kalma, bayıl­ma eğilimi, kalp çarpıntısı, iştahsızlık, başağrısı ve sinirlilik gibi belirtiler baş-gösterir. Ancak bu belirtiler birçok baş­ka hastalıkta da ortaya çıktığından, baş­ka incelemelerin de yapılması gerekir. Böylece kansızlığın bir başka hastalığın sonucu olup olmadığı anlaşılmış olur.

Kansızlık türleri : Kansızlığın bir türü vücutta gereğinden çok alyuvar parça­lanması nedeniyle meydana gelir. Bu kansızlık türü hemoliz kansızlığı adını alır. Entrensek veya hücre içi bozukluk­lar nedeniyle meydana gelen kansızlık­lar alyuvarların yaşam süresinin kısal­masına veya bu hücrelerdeki ve hemog­lobindeki yapı bozukluklarına bağlıdır. Alyuvarların kılıflarındaki çeşitli yapı bozuklukları en yaygın nedenlerdir. He­moglobinlerin aşırı artışı kalıtımla akta­rılan bir yapı bozukluğu olup, bu mole­külün “globin” bölümünü etkiler. Hilâl hücreli kansızlıkta alyuvarlar normal bi­çimlerini yitirip, hilâl şekline girerler. Bu tür kansızlığın en tehlikeli biçimde ortaya çıkışı, hastalığın hem anne ve hem de babadan kalıtımla aktarıldığı durumdur. Bu gibi durumlarda hastalar genellikle otuz yaşından önce ölürler.

Kansızlığın Tedavisi

Kansızlığın tedavisi : Tedaviye geçme­den önce ayrıntılı laboratuvar incele­meleri yapmak gerekir. Kansızlığın ol­madığı durumlarda yapılan kansızlık tedavileri zararlı sonuçlar doğurmaktadır. Kansızlığa yolaçan etkenin yanlış sap­tanması ise, hastalığın bir süre sonra yi­nelemesine neden olmaktadır.

Bu gibi durumların önlenmesi için has­tanın kanı ve göğüs veya leğen kemiğin­den alınan ilik mikroskop incelemesin­den geçirilir. Kalıtsal bir kansızlık olası­lığı üzerinde duruluyorsa, hastanın an­ne ve babasından ve yakın akrabaların­dan alınan kanın da incelenmesi gere­kir. Bazı kansızlık türleri dış belirtilerle anlaşılabilirlere de, yalnız bunlardan hareket ederek teşhise gitmek doğru ol­maz.

Vücuttaki akkan dolaşımı Sistemin duyarlı nok­taları şunlardır:
1) Kulak ardı lenf düğümleri
2) Çene altı lenf düğümleri
3) Koltuk altı lenf düğümleri
4) Kasık lenf düğümleri