Sağlık bilgileri

KARDEŞLERİN YENİ DOĞAN BEBEKLE İLİŞKİLERİ
Anne ve babanın ilk çocuklarına yakın­da bir kardeşi olacağı düşüncesini kabul ettirmeleri çok zordur. Anneye güven duygusu vermek için, ilk çocuk ne kadar küçük olursa, ona kardeş kavra­mını benimsetmenin ve kıskançlığını önlemenin o derece kolay olacağı söy­lenirse de, bunun gerçekle ilgisi yoktur.

Bunun tam karşıtı olarak çok küçük, ör­neğin bir yaşlarındaki bir bebek, eve ye­ni bir çocuğun geldiğini görünce belki de daha fazla tepki gösterecektir. Çün­kü henüz kavuşamamakta, derdini anlatamamktadır ve yeni gelen kardeşine yönelik sorunları düşünmesini engelle­yecek hiç bir uğraşı yoktur.

Çevresinde geçenleri kavrayamamakta, kendi istek­lerini deyansıtamamaktadır. Bu durum­da, onun ani ve sert tepkiler göstermesi yadırganmamalı, hatta kıvançla karşı­lanmalıdır. Çünkü, böyle bir tutum, mutlaka içine kapanık kalmasından, çevresindeki bir eşyaya yönelip ona bağ­lanmasından veya hastalanması ya da ürkek davranmasından iyi olacaktır. Başka bir deyişle, kekeleyerek konuşan içe dönük bir çocuk olacağına, zaman zaman sert tepkiler gösterebilen hare­ketli bir çocuk kişiliğinde olması yeğ tu­tulmalıdır.

Aralarında iki yaş fark olan iki çocuklu bir ailede anne ve babanın, izleyecekle­ri en doğru tutum, büyüğün yanında ye­ni doğan küçükle mümkün olduğu ka­dar az ilgileniyormuş gibi görünmektir. Büyük çocuk bir kardeşin kaçınılmaz varlığını kabul edene kadar bu davranış­ları sürdürmek gerekir. Küçük çocuğun bakılması, beslenmesi, uyutulması, te­mizlenmesi gerekir ve anne çoğunlukla bütün bu gereksinmeleri giderecek tek kişidir.

Ancak, annenin bu görevlerini yerine getirirken çok dikkat etmesi, aşırı sevecenlik gösterilerinden kaçınması ve büyük çocuğunun ihmal edildiği duygu­suna kapılmasını önlemesi gerekir. Ör­neğin, büyük çocuğuna yeni oyunlar öğreterek onun oyalanmasını sağlayabilir. Ancak bu oyunlara kendisi de müm­kün olduğu kadar katılmalı ve çocuğuy­la birlikte oynamalıdır. Bu yeni eğlence­lerin onun sessiz durup, başka bir şeyle oyalanması amacı ile yaratılmadığını hissettirmek de üzerinde durulacak bir başka önemli konudur.

Büyük çocuk üç, dört ya da beş yaşla­rında ise durum biraz değişiktir. Bu gibi durumlarda çocuğu yeni bir kardeşin doğumuna her yönden hazırlamak gere­kir. Üç yaşına gelmiş bir çocuğun cinsel eğitimine başlamak için bulunmaz bir fırsat olan bu durumdan yararlanmak iyi olur. Böylece çocuk yeni bebeğin nere­den geleceğini bilecek, hatta onun kıpırdanışlarını dinleyebilecektir.

Biraz daha büyüyen çocuk bu kez kardeşinin anne­sinin karnından nasıl çıkacağını merak eder. Ona, bütün doğumların aynı oldu­ğunu, değişik bir şey olmadığını tekrar­lamakta ve kendi doğumundan söz et­mekte yarar vardır. Çocuklar genellikle küçük, zayıf korunmasız dönemlerin­den söz edilmesini severler. Çünkü bu onlara o günlerle şimdiki durumlarını karşılaştırarak övünme olanağını ver­mektedir.

İşte, çocuklardaki bu duygu­dan yararlanarak onları yeni bir kardeş beklemeye alıştırmak, sanki bir sorum­luluk yükleniyorlarmış duygusunu vere­rek bu kardeşi karşılama hazırlıklarına katılmalarını sağlamak mümkündür. Ay­rıca bu dönem, erkek çocukla babası veya kız çocukla annesi arasında bir çe­şit ortaklık kurmak, Oedipus kompleksinin (anne ile erkek çocuk, baba ile kız çocuk arasında oluşan çok yakın bağlar) ortaya çıktığı evredeki gelişmelere yar­dımcı olacaktır.

Baba artık büyümüş olan oğlu ile balık tutmak, bisiklete bin­mek, otomobille gezmek gibi sporlara katılırken, annede kızında annelik duy­gusunu uyandırmaya, onda ev işlerine yardım etme ve doğacak kardeşiyle ilgi­lenme isteği uyandırmaya çalışacaktır. Kardeşinin doğumu sırasında, evin kü­çük kızına, bir bebek armağan etmek çok yararlı olur. Küçük kız, yapma be­beğiyle oynarken bir annenin yavrusuna karşı duyacağı duyguları tadar ve böyle­ce annesinin yeni doğacak kardeşine il­gisini daha olumlu karşılar.

Yine de kıskançlığa tam anlamıyla engel olmak çok güçtür. Anne ve babanın özellikle ilk günlerde, örneğin annenin hastaneden bebekle birlikte geldiği gün son derece dikkatli olmaları gerekir. Be­beğe, öteki çocuğun varlığını unutacak kadar aşırı bir ilgi göstermemek doğru olur. Bebek erkekse kızkardeşinin kıs­kançlığı aralarında cinsiyet farkı bulun­duğunu belli ederek önlemek yoluna gi­dilir.

Aile içindeki ilişkileri ve kardeşler arasındaki bağları etkileyen bu konu an­ne ve baba için gerçek bir sorundur ve kısa sürede ve daha başlangıçta halle­dilmesinde yarar vardır. Bebeğin doğumunda büyük kardeşirf şu ya da bu nedenle evden uzaklaştırılma­sı, örneğin akrabalara gönderilmesi büyük bir yanlıştır ve ileride büyük olaylara sebep olabilir.

Gerçekten, evden bir bahane ile uzaklaştırıldığını hisse­den ve bir bakıma kovulduğunu sanan çocuğun dünyasında bu olayın etkileri mutlaka görülecektir. Birden fazla ço­cuğu olan ailelerde en ideal durum ço­cuklar arasında sekiz on yaş fark bulun­masıdır. Böyle durumlarda büyük ço­cuk, yetişme çağındaki kardeşine çeşitli yönlerden yardımcı olabilecek, onun birçok zorlukları yenmesini sağlayabile­cektir. Üstelik, büyük çocuğun kız ol­ması halinde, bu onun bir an önce anne­lik görevlerini yüklenmesini ve o alanda eşsiz tecrübeler kazanmasını sağlaya­caktır.

Göz önünde tutulması gereken bir başka nokta da, büyük çocukların, içine kapanık ya da asî davrandıkları za­manlar bile yakınlarında bulunan küçük kardeşlerine karşı büyük bir sevgi ve ilgi duyduklarıdır. O zamana kadar kendile­rini yalnız hisseden çocuklar yeni karde şin gelişiyle canlılık kazanmakta, onu severken, okşarken, korurken mutluluk duymaktadırlar.

Sonuç olarak, yeni bir çocukları olduğunda anne ve babanın çok titiz ve dikkatli bir tutum izlemeleri ve hiç bir ayrım yapmaksızın tüm ço­cuklarına aynı ilgiyi göstermeleri gerek­tiği söylenebilir.
Büyük çocuklar, yeni doğan kardeşlerinin, annenin tüm sevgi ve özenin çekeceğini düşünerek kıskançlık gösterirler. Doğal karşılanması gereken bu davranışları zamanla kaybolacaktır.