Sağlık bilgileri

KARSİNOYİT URLAR

İnce barsakta iyicil urlar bulunması kuraldışı bir durum olduğundan, burada incelemeyeceğiz. Kötücül urlara da aynı biçimde ender raslanır; başlıcaları barsak tıkanması ihtilatı yapan epitel urları ve sarkomlardır.

Burada inceleyeceğimiz karsinoyit urlarsa, kötücül ama çok yavaş evrimli urlardır.

Küçük boyda ve çoğunlukla birden fazladırlar; bir düğüm görünümü verirler ve seçici olarak onikiparmak barsağı, ince barsak ya da apandis düzeyinde yerleşirler. Bu urlar hastalığın son derece özgül kalp-damar bozukluklarına yolaçan (sağ kalpte kapak bozunları, çarpıntı nöbetleri; yüzde zaman zaman kızarma) serotonin salgılarlar. Bu bozuklukların klinik olarak açığa çıkışı, sindirim sistemini yalnızca ishal açısından ilgilendirir.

Urların kötücüllüğü çok yavaş evrim gösterir. Ama yayılmalara (ikincil ur odakları) yolaçabilirler.

Tedavi cerrahidir ve urları çıkarmayı amaçlar.

NEDENLER

Ortaya çıkış nedenleri bilinmeyen bu urlar, barsak mukozası içinde serotonin (5 – hidroksitrip-tamin) salgılayan, gümüşle boyanan (argentaffin) hücrelerden yapılmıştır.

TEŞHİS

Klinik belirtiler

Bu urlar klinik açıdan uzun süre belirti vermezler.

Daha sonra bazı sindirim sistemi belirtileri ve ura özgü damarsal nöbetler belirir.

Mutlaka ishal vardır; barsak geçişindeki önemli hızlanmaya bağlı hareket artışı ishali tipindedir. Bazen hafif karın ağrıları bulunur.

Ama hastalığı özellikle akla getiren şey, bazı besinlerin ya da bazı alkollü içkilerin etkisi altında ortaya çıkan apansız kızarma nöbetleridir. Yüz ve boyun derisinde (daha sonra kol ve bacakların köklerinde) apansızın bir kırmızılık ve sıcaklık duygusu başlar. Bunlar, urun saldığı serotoninin yolaçtığı deri damarlarının genişlemelerini yansıtırlar. Aynı zamanda nabız hızlanır ve atardamar basıncı düşer. Sonra bir solukluk başlar ve herşey düzene girer.

Astım nöbetleri, sağ kalp kapaklarının bozunu-na (darlık) uyan kalp hastalığı, sinirsel-ruhsal bozukluklar gibi başka bozukluklara da raslanabilir.

Tamamlayıcı muayeneler

Röntgen muayeneleri genellikle kesin bir kanıt getirmezler. Bununla birlikte, bir ince barsak geçişi filmi, bir yandan geçişin hızlılığını, öte yandan da ur düzeyinde hafif bir darlık biçiminde küçük değişiklikler gösterir.

Biyolojik muayeneler mutlaka yapılmalıdır; serotoninin ya da metabolizme ürünlerinin (serotoninin yıkım ürünleri) yüksek düzeyde bulunduklarını açığa çıkarırlar; bu, sözkonusu urun hormon salgılamasını kanıtlar. Kanda serotonin dozu saptanabilir.

Sidikte serotoninin yıkım ürünü (5 HIAA ya da 5-hidroksiindol-asetik asit) aranır. Bu maddelerin düzeyleri, salgı yapan ur kütlelerinin büyüklüğü ile orantılıdır.

EVRİM

Çok yavaş ilerleyicidir ve tedavisiz 10-15 yıl sürebilir.

Yayılmalar, yani ur hücrelerinin lenf (çoğunlukla böyledir) ya da toplardamar yoluyla dağılmasının yolaçtığı ikincil ur odakları, özellikle karaciğerde ve akciğerlerdedir.Urun toplam kütlesinde artışa, dolayısıyle de urun hormon salgılamasında artışa yolaçarlar.

Hastaların derileri süreğen biçimde kırmızılaşır; apansız kızarma nöbetleri sıktır ve bazen atardamar basıncında belirgin düşmeyle, oldukça önemli bir şokla birlikte bulunabilirler. Birincil urun çıkarılmasından sonra ve yayılma odaklarının çıkarılamadığı durumlarda, bunlar kendi kendilerine yiterler ya da çoğunlukla, yayılma eğilimi olmaksızın değişmeden kalırlar.

HASTALIĞIN ÖTEKİ BİÇİMLERİ VE AYIRICI TEŞHİS

Bu çok özel hastalık, bir ishalle ya da sözgelimi solunum bozukluklarıyla açığa çıkabilir; yalnızca bir karsinoyit urun akla gelmesi ve sidikte 5 HIAA’nm ölçülmesi; teşhisin konmasını sağlar.

Pozitif bir sonuç karşısında, başka hiçbir hastalık düşünülmez.

TEDAVİ

Yalnızca cerrahidir ve ur ya da urların (çünkü çok sayıda olabilirler) yerleştiği sindirim borusu bölümünün kesilip çıkarılmasına dayanır.

Ameliyat sırasında sindirim borusu çok yavaş ele alınmalıdır; çünkü biraz kabaca bir işlem, urun hormon salmasına yolaçar; bu da bir şoka neden olabilir (atardamar basıncının aşırı düşmesi ve kan dolaşımının az ya da çok kesinlikte geçici duraklaması ile beliren şok).