Sağlık Bilgileri

Böbrek Hastalıklarında Beslenmenin Genel İlkeleri Böbrek hastalıklarında, organ görevlerini yeterince yapamaz, süzme ve ge­ri emme yeteneği bozulur. Atılması gereken zararlı ve gereksiz maddeler vücut sıvılarında artar; ya da bazı maddeler fazla atılır ve vücutta tutulamaz. Böbrek hastalığının çeşidine ve derecesine göre, yukarıda sayılan görevler etkili biçim­de yerine getirilemez. Bunun sonucu vücudun genel çalışma düzeni bozulur. [...]

Böbreğin Yapısı ve Görevleri Böbrekler, karın boşluğunun arka duvarında bulunan 120-170 gr. ağırlı­ğında, üzeri yağımsı yapıda kapsülle sarılı olan iki organdır.Böb­rek kapsülünün üst bölümünde ve dışına doğru böbreküstü bezleri yerleşmiş­tir Böbrek, görevlerini “nefron” denilen yapısal birimlerle yapar. Bir böbrek­te bir milyon dolayında nefron vardır. Nefronun yapısında, kılcal damarlar yumağı (glomerüller) ve böbrek borucukları bulunur. Glomerül, [...]

Kalp ve Damar Hastalıklarında Beslenme İlkeleri Kalp ve damar hastalıklarında beslenmede aşağıda belirtilen esaslara uyul­malıdır : 1. Şişman hastalar normal kilosuna zayıflatılır. Arzu edilen kiloya zayıf­lamada, diyetin enerji değerinde aşın kısıtlama yapılmaz. Diyetin enerji değeri, bireyin arzu edilen ağırlıkta kalmasını sağlayacak biçimde ayarlanır. 2. Kan basıncı yüksek (hipertansiyon) olan, vücudunda şişlikler (ödem) fculunan hastalıklarda, kalp [...]

Şeker hastası, doktorun koyduğu esaslara göre beslenir. Diyet, hastanın karn şeker düzeyini normal sınırlarda tutacak ve iyi beslenmesini sağlayacak şekilde: düzenlenir. Yiyecekler çok çeşitli olduğundan, bunların her birinin bileşimini bilmek,, günlük alınması gereken mikarların enerji, karbonhidrat, protein ve yağ değerleri­ni hesaplayarak diyet düzenlemek zor gelebilir. Diyet düzenlemede; hastanın kişisel özellikleri ve istekleri de gözetilir, be­sin [...]

Şeker hastalığında beslenmede yapılması gereken en önemli değişiklik, kan şeker düzeyini normal sınırlarda tutmak için, diyette şekerler başta olmak üzere karbonhidrat miktarını azaltmaktır. Hastanın; normalden az karbonhidrat alarak yeterli ve dengeli beslenmesi, bunu yaparken besin seçiminde aşırı kısıtlamaya gi­dilmemesi, sıkıntıya sokulmaması ve beslenmesi konusunda bilinçlendirilerek eği­tilmesi amaçlanır. Şeker hastalarının beslenmesinde uyulması gereken temel ilkeler şunlardır [...]

Zayıflıkta Beslenme İlkeleri Zayıfların normal kiloya çıkarılmasında, şişmanların arzulanan ağırlığa za­yıflatılması için uygulananın tersine benzer yol izlenir. Vücut ağırlığı ölçülür, ar­zulanan ağırlıktan ayrımı bulunur. Ağırlık kaybetmede olduğu gibi, ağırlık ka­zanmada da, kullanılandan çok alman her 6-7 kalorinin bir gram doku yapa­cağı varsayılır. Şişmanların normal kiloya zayıflatılmasmda zayıfların arzulanan ağırlığa gelmesi için gereken süre, enerji ih­tiyacı, [...]

Zayıflığın Tanımı, Sebepleri ve Zararları Zayıflık, vücut ağırlığının yaş ve duruma göre arzu edilenden az olmasıdır. Şişmanlığın tersine, zayıflıkta vücutta yağ dokusunun oranı öteki dokulara gö­re düşüktür. Vücut ağırlığı, arzu edilenin alt sınırındaki miktardan ne kadar dü­şükse zayıflık da o derecede ileridir. Ağırlığın normalden azlığına göre zayıflık; hafif, orta ve ileri derecede olabilir. Zayıflığın ileri [...]

Zayıflamada Yanlış Uygulamalar Vücut çalışması ve beslenmesine ilişkin temel bilgileri yetersiz olan bazı şişman kişiler, bilimsel hiçbir değeri olmayan söylentilere, uydurmacalara ka­narak zayıflamaya çalışmaktadır. Toplumumuzda, çaresizlikten bu yanlış ba­zen de zararlı olan yollara başvuranlara sık rastlanmaktadır. Bu uygulamaların bazıları sağlığı önemli ölçüde bozar. Özellikle gençlerin bazıları, sağlıklı olmak için değil de “güzel” görünmek için yanlış [...]

Zayıflamada İzlenecek Yol Zayıflamada, vücuttaki fazla yağ dokusunun enerji kaynağı olarak kulla­nılması, böylece ağırlığın normal kiloya düşürülmesi amaçlanır. Harcanandan az enerji alınırsa, enerji açığı vücut yağlarından karşılanır. Normal kiloya zayıf­lamada ana ilke, diyetin enerji değerini düşürmek ve enerji açığını depolanmış yağlarla kapatarak vücut ağırlığım azaltmaktır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, vücut ağırlığının bir gramının yıkımıy-la ortalama [...]

Zayıflamada Beslenme İlkeleri Şişmanlıkta vücuttaki yağ dokusunun oram öteki dokulara göre artar. Yağ dokusu enerji deposu olduğuna göre, günlük diyetin enerji değeri ihtiyacın al­tına düşürülürse, enerji açığı vücuttaki yağlardan karşılanır. Böylece, fazla yağ­lar enerji kaynağı olarak kullanılır ve şişman kişi normal kiloya zayıflar. Nor­mal kiloya zayıflamak için beslenmede aşağıda belirtilenlere uyulmalıdır: 1. Diyetin enerji değeri [...]

Şişmanlıktan korunmanın yolu enerji dengesini sağlayacak biçimde beslen­medir. Bunun için, bireyin enerji ihtiyacını bilmesi, harcanandan çok ener­ji almaması ve normal kilosunu koruyacak şekilde yeterli ve dengeli beslenme­ye alışması gerekir. Genellikle, şişmanladıktan sonra normal kiloya zayıflamak ve bunu sürdürecek iyi alışkanlık kazanmak zordur. Oysa, önceki bölümlerde açıklandığı gibi beslenilirse, hem şişmanlık önlenir, hem de besin öğelerine [...]

Şişmanlığın Tanımı Şişmanlık; vücut ağırlığının, yağ dokusundaki artış nedeniyle normalden fazla olması durumudur. Boya göre normal ya da arzu edilen ağırlık, yaşa, cin­siyete ve özel durumlara göre değişir. Vüvut ağırlığı normal ağırlığın % 10′undan fazla olan insan şişman sayılır. % 10′a kadar artış ise normalin üst sınırı olarak kabul edilir. Buna göre, normal ağırlığı ortalama [...]

Besidüzeni, hastanın kolay alabileceği kıvamda hazırlanır. Diyet, koyuluk derecesine göre başlıca dört gruba ayrılır: 1. Sıvı Diyet: Hastanın ağır olduğu dönemlerde sıvı ihtiyacını karşılamak ve.biraz da enerji almasını sağlamak için hazırlanan akar nitelikteki diyettir. Şe­kerli su, çay, ıhlamur, etsuyu, elma suyu ve başka şekerli meyve suları gibi içinde pütür bile bulunmayan şekerli sıvılardır. Bu tür [...]

Hastalıklarda, normal beslenme şeklinde şu amaçlarla değişiklik yapılır; (a) Besin öğelerinin vücutta kullanılmasıyla doğrudan ya da dolaylı ilgisi olan bozuklukları düzeltmek, azaltmak; hızlı ilerleyenleri yavaşlatmak, (b) Hastanın artan ihtiyacını da gözeterek yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak, (c) Yi­yecekleri hastanın alabileceği şekle dönüştürmek, (d) Hastanın sorunlarını azalt­maya ve iyileşmesine yardımcı olmak. Hastalığın çeşidine ve hastanın genel [...]

İnsan vücudu, birbiriyle bağlantılı ve uyumlu çalışan hücre, doku, organ ve değişik sistemlerden oluşmuştur. Bu birimlerin çalışması ve beslenmesi etkileşim içindedir. Hastalanan birim ya da sistemin çalışması bozulur ve görevini normal yapamaz. Bütünü oluşturan birim ya da alt sistemlerden birindeki bozukluk, vücut sisteminin tümünü etkiler. Hastalığa göre değişmek üzere, vücudun besin öğelerini sindirme, emme, taşıma, [...]

Yaşlının diyeti, o kişinin özelliklerine göre düzenlenir. Normal durumda­ki yaşlıların diyetinde önemli değişiklik yapılması gerekmez. Yaşlanma sürecin­de ortaya çıkan yetersizlik ve bozukluklara göre, bazı besinlerin miktarında, ha­zırlanmasında ve kıvamında değişiklik yapılır; öğün sayısı da artırılabilir. Yaş­lılıkta besin öğeleri ihtiyacı yetişkinlikten pek farklı olmadığına göre önceki ko­nularda açıklanan genel ilkeler yaşlıların beslenmesinde de geçerlidir. Yaşlıların beslenmesinde [...]

Yaşlılığın Tanımı Yaşlanma, yaşam boyu süren doğal ve kaçınılmaz bir süreçtir. Yaşlılık, za­mana dayalı olarak yaşın ilerlediğini gösterir ve yaş ilerledikçe de biyolojik yaş­lanma hızlanır. Yaş, yaşama süresini belirtir. Biyolojik yönden yaşlanmanın, döllenmeyle başladığı bile söylenir. Biyolojik yönden yaşlanmayla, vücutta za­manla çeşitli değişiklikler oluşmaya başlar. Zamana bağımlı olan takvim yaşı ile biyolojik yaşlanma bireysel ayrıcalık­lar [...]

İşçiler için diyet düzenlemede ana ilke; işçinin işyerinde ve evdeki beslen­mesini bir bütün olarak değerlendirerek, günlük diyetle enerji ve besin öğeleri ihtiyacını karşılamaktır. Bunun için, günlük diyette her besin grubuna dengeli olarak yer vermek gerekir. İşçilerin beslenmesinde en önemli sorun, beslenme imkânlarının yetersizli­ği, varolan kaynakların değerlendirilemeyişi ve eğitim eksikliğidir. Bunlarda ekonomik yetersizliğin payı da büyüktür. [...]

İşçilerin Enerji ve Besin Öğelerine İhtiyacı İşçilerin, işçi olmayanlara göre en önemli özelliklerinden biri, fiziksel çalış­malarının fazla oluşudur. Bu nedenle, işçilerin enerji ihtiyaçları artar. Enerji ihtiyacında artış, yapılan işin niteliğine, çalışma süresine ve bireysel özelliklere göre değişir.Kas çalışmasıyla beslenmenin iliş­kisi sporcuların beslenmesi konusunda incelenmiştir. Sporcularda olduğu gibi, işçilerin besin öğelerine ihtiyaçlarının arttığını açıklayan yeterli veri [...]

İşçilerin Beslenmesinin Önemi – İyi beslenmeyen işçinin sağlığı kolay bozulur, çalışmasından istenilen dü­zeyde verim alınamaz ve üretim artışı sağlanamaz. Yeterli ve dengeli beslene­meyen işçinin hastalıklara direnci azalır, bu yüzden sık hastalanır, hastalanınca iyileşmesi uzun sürer, hareketleri yavaşlar; ilgi ve dikkati azaldığı için iş kaza­ları çoğalır. Bu ve benzeri nedenlerle devamsızlık, tembellik, iş ve insan ilişki­lerinde [...]

Sporcuların Yarışmadan Hemen Önce ve Yarışma Sırasında Beslenmeleri Yarışma, alıştırma dışındaki zamanlarda sporcuların beslenme ilkeleri spor­cu olmayanlarınkinden pek farklılık göstermez. Ancak, sporcunun yarışma dı­şında, anında ve sonundaki beslenmesinde bazı özel uygulamalar gerekmekte­dir. Sporcunun başarılı olmasında olumlu etkisi olduğu bulunmuş olan ve ge­nellikle uygulanmasında yarar görüldüğü bildirilen esaslar şunlardır: 1. Öğün Sayısı: Günde en az üç [...]

Sporcuların Enerji ve Besin Öğeleri İhtiyacı Sporcuların en önemli özelliklerinden biri, fiziksel etkinliklerinin fazla olması, bir kısmının da büyüme ve gelişme çağında bulunmasıdır. Bu yüzden, sporun türüne, alıştırma süresine, sporcunun yaş ve öteki özelliklerine göre ener­ji ihtiyacı artar. Sporcuların besin öğeleri ihtiyacının sporcu olmayanlardan önemli fark­lılık gösterdiğini kanıtlayan veriler bulunmamaktadır. Kas gelişimi için protein ihtiyacının [...]

Sporcuların Beslenmesinin Önemi Sporcuların bedensel, zihinsel ve ruhsal yönlerden sağlıklı ve güçlü olma­sı gerekir. Bunu sağlayan en önemli etmenlerden biri de iyi beslenmedir. Spor­cuların yeterli ve dengeli beslenmeleri yalnız sağlıklı olmaları için değil, başarılı olmak, yeteneklerini geliştirmek ve korumak, spor yaşamlarını uzatmak için de kaçınılmaz bir zorunluluktur. Sporcuların yarışma dışındaki beslenmesinde ana ilkeler, sporcu olmayan­lar [...]

Okulda, imkânlar ölçüsünde çocukların beslenmesine ve beslenme eğitimi­ne önem verilmelidir. Okulda beslenme programı uygulamanın temel amacı, ço­cuğa beslenme ile sağlık ilişkilerini benimseterek iyi beslenme alışkanlığı kazandırmak; bunu yaparken, çocukların besin ihtiyaçlarının bir bölümünü öğle yemeği ve ara kahvaltısı ya da birini vererek karşılamaktır. Okulda beslenme programını ya da saatini yöneten ve uygulayan öğretme­nin beslenme alanında [...]

Beslenme eğitimi ne denli erken başlarsa o derece etkili olduğuna göre, daha önce başlatılan beslenme eğitimi evde ve okulda etkili biçimde sürdürül­melidir. Çocuğa beslenmesi, sağlığı, başarısı ve düzenli yaşaması arasındaki iliş­kiler örneklerle açıklanarak benimsetilmelidir. Çocukların, evde ve okulda, en az üç öğünde her besin grubundan yeterli miktarda besin alması sağlanmalıdır. Bunun için, çocuk okula gitmeden [...]