Sağlık bilgileri

Çöliyak, buğday ve çavdarda bulunan glüten adı verilen proteine karşı aşı­rı duyarlık (hassasiyet) hastalığıdır. Doğuştan bir eksiklik nedeniyle glüten sin-dinlemez. Bu hastalıkta, glüten’in yapısında bulunan gliadin denilen proteini parçalayan enzimin (peptidaz enzimi) az olduğu, doğuştan bir eksiklik nedeniy­le sentezlenemediği sanılmaktadır. Sindirilemeyen ve kullanılamayan gliadin’in toksik (zehirleyici) bir etkisi olduğu ileri sürülmektedir. Gliadin’i parçalayan en­zimin [...]

Çeşitli sebeplerle, bazı besin öğeleri incebağırsakta sindirilemez, emilemez ya da ikisi de yapılamaz. Bunun nedeni, incebağırsakta emilme yüzeyinde yapı­sal bozukluklar, pankreas ve safrakesesi hastalıkları, incebağırsak ve pankreas enzimlerinden bazılarının doğuştan noksanlığı ve başka yetersizlikler olabilir.
Belirli besin öğelerinin sindirilme ve emilme güçlüğü, başka besin öğelerinin kullanılmasını da bozar. Bu tür hastalıkların çoğu beslenme bozukluklarına, bü­yüme [...]

Peklik, ishalin tersi bir durumdur. Sağlıklı yetişkin kişiler genellikle günde bir kez dışkılarlar ve kalınbağırsaktaki tüm dışkıyı boşaltabilirler. Dışkı çok katı ya da sulu olmaz. Dışkılamak sıkıntısızdır. Normal kıvamda ve sıkıntsız olursa, günde iki kez, iki günde bir kez çıkmak da olağandır. Bunların dışındaki durum peklik sayılır.
Peklikte kalınbağırsak düzenli aralıklarla boşaltılamaz. Dışkılama seyrek ve ağrılıdır. [...]

Birçok etmen bağırsak bozukluklarına yol açar. Bu etmenlerin ve hastalık­ların başlıcaları şunlardır:
1. Zehirli maddelerden ve mikroorganizmalardan ileri gelen besin zehirlen­meleri.
2. Dizanteri, kolera, tifo, bağırsak kurtlan gibi çeşitli bulaşıcı hastalıklar.
3. Bağırsak yapısında çıkıntılar ve cepler oluşması, bunların iltihaplanması (divertikül iltihabı), kalınbağırsak iltihabı (kolit), başka sebeplerle iltihaplanma, bağırsak zedelenmesi, aşınması, [...]

İncebağırsağın Yapısı ve Görevleri
İncebağırsak, sindirim kanalının mideden sonra başlayan ve, kalınbağırsağa açılan 6-7 metre uzunluğundaki bölümüdür. İncebağırsağın mide­den sonraki ilk bölümünde onikiparmakbağırsağı (duodenum) denir. Organın içyüzü bir zarla (mukoza) örtülüdür. Mukozanın serbest yüzeyinde çok sık ve milyonlarca küçücük pürtük bulunur. Bu pürüklere tümlir (villi)’ denir. Bağırsa­ğın emilim yüzeyi tümürlerle büyük ölçüde artar ve 10 m2 [...]

Mide Salgısının Denetlenmesi
Mide bezlerinin salgısı; sinirsel, hormonal ve besinsel etmenlerle bunları» etkileşiminin denetimi altındadır. Salgı miktarı ve salgının bileşimi,,bu iç ve dış etmenlerin etkileşimi sonucu artar ya da azalır. Normal durumda; mide bezleri açlıkta da az olarak sürekli salgı yapar. Yemek sırasında ise salgı artar.
Besinin cinsi, görünüşü, kokusu, rengi, lezzeti, besinin mideye gitmesi, kişi­nin iştah [...]

Midenin Yapısı ve Çalışması
Mide, sindirim sisteminin en geniş olan ve yemek borusundan, sonraki bö­lümüdür. Diyaframın (karın boşluğunu göğüsten ayıran kas) hemen altındadır. Esnek yapıda ve 1.0-1.5 litrelik kapasitededir. Önemli mik­tarda besini alabildiği için günde 3-4 öğün beslenmek yeterli olmakta, çok sık ve çok az miktarda besin almaya gerek kalmamaktadır.
Midenin içyüzü epitelle örtülüdür. Yüzeysel epitel kat [...]

Safrakesesi Hastalıklarında Beslenmenin Kuralları
Safrakesesinin en sık görülen hastalıkları, safra yollarının tıkanması, ilti­haplanması ve taş oluşmasıdır. Bu hastalıklar birlikte de görülebilir. Şiddetli (akut) safrakesesi iltihabı (kolesistit) ile safra kanalı tıkanması birlikte olabilir. Tıkanıklık; safrakesesi taşlarının oluşumunda başlıca etmen sayılmaktadır.
Çeşitli bozukluklar sebebiyle, safradaki maddeler arasındaki denge bozu­lursa, kolesterol kristalleşir ve taş oluşturur. Kristaller ve taşlar safra yollarını [...]

Karaciğer Hastalıklarından Korunma
Birçok karaciğer hastalığı ve onlara yol açan sayısız etmen vardır. Bulaşıcı sanlık (enfeksiyöz hepatit) en sık görülen karaciğer hastalıklarından biridir. Bu hastalığı iki tür virüs (hastalık yapan en küçük mikroorganizma) yapar. Hasta­nın dışkısıyla hastalık etkeni olan virüs dışan atılır. Kişisel bakım ve temizliğin iyi olmadığı yerlerde besinler ve su kirlenir. Kanalizasyon sistemi iyi [...]

Karaciğer Hastalıklarında Beslenme İlkeleri
Karaciğer hastalıklarının ilerlemesini önlemede ve iyileşmesini kolaylaştır­manın temel anahtarı yeterli ve dengeli beslenmedir. Hastalığın çeşidi ve şiddeti­ne göre organdaki bozuklukların derecesi de değişir. Karaciğer hastalıklarında beslenmede temel ilke; zedelenen ve yıkıma uğrayan karaciğer hücrelerinin ye­nilenmesini ve iyileşmesini hızlandırmak üzere enerji ve besin öğeleri ihtiyacım karşılamaktır.
Karaciğer hastalıklarında beslenme, hastalığın çeşidine ve şiddetine göre [...]