Sağlık Bilgileri

Okul çocuklarının enerji ve besin öğelerine ihtiyacı, vücut ağırlığının kilosu başına ihtiyaç miktarı çocuk büyüdükçe azalır; ancak, ağırlık artışı nedeniyle enerji ve besin öğelerine toplam ihtiyaç miktarları çoğa­lır. Bunu karşılamak üzere, besin gruplarından alınacak günlük miktarlar okul­öncesi çocuklar için verilenlere göre artar. Okulöncesi çağındaki çocukların beslenmesiyle ilgili olarak yapılan açıklamalar okul çocuklarının beslenmesi için de [...]

Okulöncesi çocuklarına, besin gruplarından seçilen yiyecekler üç ana öğün­de ve iki ara kahvaltısında verilebilir. Öğün sayısı, öğünlerde verilecek yiyecek miktarı çocuktan çocuğa ve günden güne bazı değişiklikler gösterebilir. Üç ana öğün ve tek ara öğün de bazen yeterli olabilir. Ana öğünlerde yeterli besin ala­mayan çocuklara ara kahvaltısında verilen yiyeceklerin miktarı artırılarak açık kapatılmaya çalışılır. İkindi [...]

Enerji ve besin öğelerine ihtiyacı karşılamak için çocukların günlük diye­tinde her besin grubundan yeterli miktarda bulundurmak gerekir.Tam porsiyon miktar ve ölçüleri yetişkinler içindir. Besin gruplarından çocukların alması gereken porsiyon sayısı, yetişkinler için belirlenen tam porsiyon miktarı ve ölçüsü üzerinden verilmiştir. Çocuğun yaşına göre değişmek üze­re, besin gruplanndan günlük diyette bulundurulması gereken ortalama yiye­cek miktar ve [...]

Çocuğun bir yaşından önceki ve hemen sonraki beslenme şekli pek farklı değildir; yalnız, ilk yaşlardaki ile beş-altı yaşlarındaki çocukların beslenmesinde gözetilecek esaslarda önemli ayrılıklar vardır. Küçük çocuğun diş durumu gibi yapısal özellikleri, davranışları, istekleri, deneyimleri, yapmak istedikleri ve ya­pabildikleri çelişkilidir, uyumsuzdur. Bu sebeple ilgi ve yardıma muhtaçtır. Ken­di kendine bırakılmayıp denetim altında tutulması ve beslenmesinin [...]

Okulöncesi Çocuklarının Büyüme ve Beslenme Özellikleri îlk yaştan sonra çocuğun büyüme hızında yavaşlama ve büyüme tablosun­da değişme başlar. Bir yaşından sonra bebeklikteki yağ oram düşer, kaslarda gelişme, kol ve bacaklarda uzama, iskelette sertleşme, diş sayısında artma görü­lür. Kasların gelişmesiyle çocuk dik durmaya ve yürümeye başlar. Kemikler ya­vaş uzar, ancak kalınlaşır, minerallerin depolanması hızlanır. İskelet, artmakta [...]

Bebek memeden kesilinceye dek çeşitli besinlere alıştırılır. Değişik besin­lere alıştırılan bebek 7-8 aylıkken ya da daha sonra memeden kesilebilir. Bu sırada, bebek memeden kesilse de kesilmese de çeşitli besinlere alıştırılmış ol­ması gerekir. Memeden kesilen bebeğe, günde 2-3 su bardağı kadar süt, 0.5 -1 kibrit kutusu büyüklüğünde tuzu çıkarılmış peynir ya da çökelek verilmesi gere­kir. Sütün [...]

Anne sütü yeterli değilse, bebeğe hayvan sütü de verilerek açık kapatılır. An­nenin sütü gelmiyorsa ya da hastalık ve görev sebebiyle emzirilemiyorsa, bebek hayvan sütleriyle beslenir. Hayvan sütü, bileşim yönünden anne sütünden farklı­dır ve ilk aylarda bebeğin sindirim sistemine uygun değildir. Bunun için, hayvan sütü, bileşim yönünden insan sütüne benzetilmeye çalışılır ve ilk aylarda bebe­ğe daha [...]

Normal ağırlıkta doğmuş bebek, genellikle 5-6 saat sonra, kaynatılmış ve % 5 şeker eklenmiş şekerli suyla beslenir. Önce birkaç çay kaşığı verilir ve ya­vaş yavaş artırılır; bebek ortalama 2 saat arayla beslenir ve verilen miktar bir fincana çıkarılır. Doğumdan 12-24 saat sonra da anne sütü verilmeye başlanır. Ülkemizde, genellikle yeni doğan bebek bu şekilde beslenmekte [...]

ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ Yeni doğan bir çocuğun, yaşantısını en iyi annesinden emdiği süt ile sürdürece­ği, onun için ana sütünden daha iyi bir besin olamayacağı bir gerçektir. Ana sü­tü bebeğin gereksindiği protein, yağlar, karbonhidratlar, madensel tuzlar ve vi­taminler yönünden çok zengindir. İçimi kolaydır; sindirimi kolaylaştıran madde­leri bol miktarda içerir ve bebeğin sağlı­ğını tehlikeye düşüren yangılanmalara karşı [...]

Bebek ve çocuklar hızlı büyüyüp geliştikleri için, vücut ağırlıklarına göre enerji ve besin öğesi gereksinmesi yüksektir. Enerji: Büyüme, enerji gerektiren bir olgudur. Büyüme hızının en yüksek olduğu ilk aylarda bebeğin kilosu başına enerji ihtiyacı en üst düzeydedir. Çocuk büyüdükçe büyüme yavaşlar ve buna bağlı olarak enerji ihtiyacı da azalır Be­beklerin günlük ortalama enerji ihtiyacı, vücut [...]

Yetersiz ve dengesiz beslenme derecesine göre, çocuklarda büyüme ve ge­lişme yavaşlar ya da durur. Kötü beslenen çocukların boy ve ağırlık ölçüleri, iyi beslenenlere göre düşüktür. Yaşa göre verilmiş olan bu ölçülerdeki sı­nırların altındaki çocukların iyi beslenmediği söylenebilir. Ülkemizde yapılan araştırmalarda, çocukların önemli bir kısmında değişik derecelerde büyüme ge­riliği olduğu belirlenmiştir. îyi beslenmeyen, bedensel büyüme ve [...]

Çocuk Beslenmesinin Önemi Yeni doğan 3.0 – 3.5 kg. ağırlıkta bir bebeğin normal büyümesi ve geliş­mesi büyük ölçüde beslenmesine bağlıdır. Vücudun yapı maddeleri, besin öğe­lerinin yeniden düzenlenmesi ve hücre yapısına dönüşmesiyle sağlandığına göre, bebeğin beslenmeden ncrmal büyümesi ve gelişmesi olanaksızdır. Hücre çalış­ması ve yeni hücrelerin oluşması için gerekli olan enerji ve besin öğeleri yeter­li miktarda [...]

Emziklilerin Enerji ve Besin Öğesi İhtiyacı Süt üretimi için emzikli kadının enerji ve besin öğelerine ihtiyacı artar. İh­tiyaçtaki bu artış miktarı salgılanan süt miktarına göre değişir. Emziklinin diye­tine gerekli ekler yapılmazsa, kadında beslenme yetersizliğine bağlı hastalıklar kolayca gelişir; bundan, süt, dolayısıyla bebek de etkilenir .Çünkü annedeki bes­lenme yetersizlikleri süte de yansır. Bu yüzden, annenin ve [...]

EMZİKLİ KADINLARIN BESLENMESİ Süt Üretimi ve Beslenme Yeterli ve dengeli beslenen emzikli kadınlar günde ortalama 700-850 mi. kadar süt üretir. Bazı emzikli kadınların günlük süt salgısı ise bir litrenin üze­rindedir. İyi beslenemeyen ve sık doğum yapan kadınların günlük süt üretimi azalır ve 400 mi. dolayına düşer. Bu miktardaki süt bebeğe yetmez. Süt üretimi için enerji [...]

Gebelikte enerji ve besin öğelerine ihtiyaç artışı ilk aylarda azdır ve gebe­lik ilerledikçe artar. Bunun için günlük diyete eklenecek besin miktarı, ilk ay­larda azdan başlanarak artırılır. Gebelikten önce iyi beslenen, Bölüm 10-1-2′de verildiği gibi, besin gruplarından yeterli miktarda alan bir gebe kadımn günlük diyetine şunlar eklenir: Süt ve türevleri grubu : 1 porsiyon Et, yumurta, [...]

Gebelikte, vücuttaki değişmeler nedeniyle enerji ve besin öğelerine ihtiyaç artar. Ergenlik çağmdakilerle normal durumdaki kadınlar ve gebeler için öne­rilen enerji ,ve besin öğeleri miktarları anlatılmaktadır. Gebelik için eklenen besin öğeleri miktarları, depoların boşalmasını önlemek ve güvenilir miktarda depo sağlamak amacıyla önerilmiştir. Bu tablodaki miktarlarda artış, yapılmadığı takdirde, gebelerin aldığı besin öğelerinde en az Tablo 10-3′te [...]

Annenin, gebelik sırasında ve öncesinde kötü beslenmesinin hem kendisine shem de dölün büyümesine ve sağlığına olumsuz etkileri olduğu araştırmalarla igösterilmiştir. Çeşitli besin öğelerinin yetersizliği oluşturulan gebe hayvanlar üze­rinde yapılan araştırmalarda, bu durumun yavruya zararlı etkileri açık olarak ortaya konmuştur. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, iyi beslenmeyen gebelerin çocuklarında, iyi beslenen annelerin çocuklarına göre, çeşitli bozuk­lukların daha [...]

GEBE VE EMZİKLİ KADINLARIN BESLENMESİ 1- Gebelikte Beslenmenin Önemi Gebelikte iyi beslenme, anne, çocuk ve toplum sağlığının korunmasında önem taşır. Yavrunun tüm besin öğesi gereksinmesi anneden sağlanır. Gebe ka-dm iyi beslenmezse, dölün besin öğesi ihtiyacı bir dereceye kadar annenin vü­cudundaki depo ya da yedeklerden karşılanır, sonra da annenin dokuları yıkıl­maya başlar ve yavrunun ihtiyacı karşılanmaya [...]

Günlük Yemek Listesi (Menü) Düzenleme En uygun günlük yemek listesi, üç ana öğünde her besin grubundan yeter­li miktarda yiyecek ve yemekler bulunacak şekilde düzenlenir. Her öğünde be­sin gruplarının tümünden yeterli çeşitte ve miktarda besin bulundurmak zor ola­bilir. Bunun için, günlük yemek listesi, öğünler birbirini tamamlayacak ve bir bütün oluşturacak biçimde düzenlenir. Günlük yemek listesinde besin [...]

İyi ve ekonomik beslenmek için yiyecek seçimi ile satın alınmasında aşa­ğıda belirtilenlere uyulmalıdır: 1. Aylık gelirden beslenme için ayrılan para; her besin grubundan ihti­yacı karşılayacak çeşit ve miktarda yiyecek alacak şekilde dengeli olarak har­canmalıdır. Örneğin, süt grubundaki besinlerden hiç almamak ya da çok az almak, tahıl grubundan ise çok almak dengesiz belenmeye yol açar. 2. [...]

YEMEK PLANLAMA Yemek planlamada ana ilke; beslenme bilgilerini uygulayarak, birey, aile ya da grupların iyi beslenmesini sağlamaktır. Beslenme ilkelerinin, bilinmesi, uy­gulanmadıkça ve davranışlarda değişiklik yapmadıkça bir anlam taşımaz. Önceki bölümlerde besin öğeleri incelenmiş, gelişmiş bir ülkede sağlıklı bireyler için araştırma sonuçlarma göre önerilen tüketim standartlarına örnekler verilmiştir. Ülkemizin beslenme olanakları ve alışkanlıkları gelişmiş ülkelerin-kinden birtakım [...]

Besin Grupları ve Günlük Beslenme Kılavuzu Besin grupları ve bunlardan günde alınması gereken miktarlar bilinir ve besin seçimi ona göre yapılırsa, normal durumdaki yetişkinlerin besin öğelerine ihtiyaçları karşılanır. Beslenme bilgisi yetersiz olanlar bile, bu grupları, bunlar­dan alınması gerekli miktarları kolayca öğrenir ve beslenmelerinde kılavuz ola­rak kullanabilirler; böylece iyi ve tfKonomik beslenebilirler.besin grupları ve günde alınması [...]

BESİN GRUPLARI VE GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU Besinlerin Bileşimi ve Gruplandınlması Önceki bölümlerde anlatıldığı gibi, vücut çalışması için çok çeşitli besin öğelerinin kaynağı besinlerdir. Besin öğelerinin tümüne gereksinimin karşılanabilmesi için yeterli miktarda ve çeşitte besinin yenilmesi gerekir. Hiçbir besinin günlük tüketilebilecek miktarında, tüm besin öğeleri günlük ihtiyacı karşılayacak düzeyde bulunmaz. Her besinin besin öğesi İrileşimi farklıdır. [...]

Sindirimi Proteinlerin sindiriminde; moleküldeki amino asitler aralarındaki bağlar koparak serbest duruma geçer. Protein sindirici (proteolitik) enzimler; mide, pankreas ve incebağırsakta salgılanır. Amino asitlerin türüne göre, aralarındaki bağların enzimlere direnci farklıdır. Her enzim, farklı amino asitlerin bağlarını ioparıcı etki gösterir. Ayrı enzimlerin etkisiyle protein molekülü amino asitlere ayrılır. Protein sindirici enzimler, proteini saran karbonhidrat ve yağ [...]

Protein, amino asit denilen çok sayıda birimden oluşmuştur. Doğal prote­inlerin yapısında 22 çeşit amino asit bulunur. Amino asitler; C, H, O ve N (azot,, nitrojen) içeren moleküllerdir. Protein, hücre yapısının temel organik maddesidir. Proteinsiz yaşam olmaz. Virüs denilen en küçük canlıdan insana kadar her canlı için yapısal ve yaşamsal önem taşır. Yaşamla ilgili her metabolik [...]