Sağlık Bilgileri

Böbrek çıkarımı (nefrektomi), böbreğin bütünüyle ya da kısmen çıkarıldığı bir ameliyattır. Ameliyat tehlikesinin çok azalmış olmasına karşın, ancak mutlaka gerekli olduğunda uygulanmalıdır. Öteki böbrek yapısal ve işlevsel açıdan bütünüyle sağlam durumda görünse bile, bir kişiyi böbreğinin birinden yoksun etmek, gelecekle ilgili bir tehlike yaratır; çünkü ilerde, geri kalan böbrekte de bozukluklar (travmaya ya da başka [...]

BÖBREK VE ATARDAMAR YÜKSEK BASINCI Böbrek ve atardamar yüksek basıncı çoğunlukla birbirlerine bağlıdırlar. Nedeni ne olursa olsun, atardamar yüksek basıncı, evrimi boyunca böbrek işlevine yansır. KLİNİK BELİRTİLER — Çok değişik — Başlıcaları kan işeme ve genel durumun bozulması Karın uru ve sindirim bozuklukları Böbrek yetmezliği: Sidik çıkaramama Taş Sidik yolu enfeksiyonu Atardamar yüksek basıncı Kan [...]

Çocuklardaki böbrek kanseri, bir böbrek blastomudur (nefroblastom). Erişkinlerdeki böbrek kanserinden bütünüyle farklıdır. Embriyo kökenli, bu nedenle çeşitli dokular kapsayan karmaşık bir urdur: Wilms uru. İçinde böbrek lopçuğu taslakları, kassal, kıkırdaksal, hattâ kemiksel bağdokusu öğeleri bulunur. Wilms uru, yeni doğmuş çocuklarda ve çocuklarda kan kanserlerinden sonra en sık rastlanan Aort yoluyla böbrek atardamarı içine iğneyle karşıt [...]

ERİŞKİNLERDE BÖBREK KANSERİ Erişkinlerdeki böbrek kanseri ile çocuklardaki böbrek kanseri mikroskopik açıdan da, klinik açıdan da birbirinden farklıdır. Erişkinlerdeki böbrek kanseri bir adenokanserdir (Grawitz uru ya da berrak hücreli karsinom). Böbrek borucuklarının epitel hücrelerinden gelişir. Grawitz uru ya da böbrek adenokanseri çok yavaş gelişen, klinik açıdan uzun süre belirti vermeyen bir kanserdir. Kökeni ve ortaya [...]

BÖBREK URLARI Böbrek urları iyicil (çoğunlukla kist) ya da kötücül (genellikle adenokanser) olabilirler. BÖBREK KİSTİ Böbrek kistine sık raslanır, iyicildir ve çoğunlukla hiç bir tedavi gerektirmez. Bir böbrek urunun röntgen görüntüsü karşısında, bir kistin mi, yoksa bir kanserin mi sözkonusu olduğunun saptanması son derece önemlidir. Kist, böbrek dokusunun içinde gelişmiş, boşaltıcı yollarla ilişkisi olmayan bir [...]

ÇOCUK HİDRONEFROZU Hidronefroz (böbrek havuzcuğu ve çanaklarında sidik birimi ya da sidik borusu, böbrek havuzcuğu ve çanaklarında sidik birikimi) ortak terimi niteleyici değildir. Hiç bir şey anlatmaz. Böbrekler tarafından süzülen sidik, atılmak zorundadır ve tek birikim sarnıcı sidik torbasıdır. Böbrek boşluklarındaki (havuzcuk ve çanaklar) sidik durgunluğu, kabuk maddesini incelten ve işlevsel değerini bozan aşırı baskının [...]

NÖBETLER DIŞINDA BÖBREK TAŞLI KİŞİNİN SAĞLIK KORUNMASI Neler içebilir ve neler içmelidir? Taşlı kişi, her defasında az miktarda ve içtiklerini seçerek, bolca sıvı almalıdır. İshal, kusma, sıcak havalarda terleme, v.b. su yitimlerini de gözönüne alarak, günde ortalama 2 litre sidik çıkarmasını sağlamaya yeterli sıvıyı almalıdır. Alınması gereken miktar günde 3-5 litre arasında değişir. Yemeklerden önce [...]

BÖBREK APSELERİ Böbrek apseleri (irinli böbrek aradokusu iltihabı), böbrek aradokusunun irinli iltihabıdır: Tek ya da birden çok apse. Genellikle stafilokokların yolaçtığı ve uzaktaki bir odaktan (genellikle derideki bir çıban) kan yoluyla gelen böbrek dokusu enfeksiyonu, birincil böbrek apsesini (irinli böbrek aradokusu iltihabını) temsil eder. Daha sık olarak da, nedeni ne olursa olsun, ivegen ya da [...]

BÖBREK DIŞI KAN TEMİZLEMEYLE TEDAVİ Böbrek dışı kan temizleme, yetersiz böbreklerin işlevinin yerini geçici ya da kalıcı olarak alan bir tedavidir. Kanın temizlenmesini, yani böbrekler yoluyla çıkarılamayan zehirli maddelerin atılmasını ve «iç ortam»m dengesinin (su ve elektrolitler) korunmasını sağlar. İvegen böbrek yetmezliğinde tedavi, kritik noktanın aşılmasını sağlar. Süreğen böbrek yetmezliğinde böbrek dışı kan temizleme, sürekli [...]

SÜREĞEN BÖBREK YETMEZLİĞİ Süreğen böbrek yetmezliği ya da kan üre düzeyinin artması (üremi), çok uzun süredir bilinen bir hastalıktır; eskiden «Bright hastalığı» diye adlandırılmıştır. Böbrek işlevi yavaş yavaş bozulur; kanda azotlu maddelerin tutulmasına, sidikle su, tuz, kalsiyum çıkarma bozukluklarına, asit alkali dengesinin bozulmasına ve atardamar yüksek basıncına bağlı düzensizlikler ortaya çıkar. NEDENLER Süreğen böbrek yetmezliğinin [...]

SİDİK YOLLARINDAKİ ENGEL NEDENİYLE OLUŞAN İVEGEN BÖBREK YETMEZLİĞİ Sidik çıkaramama ancak, tıkanma iki taraflıysa ya da hastanın işlev gören tek bir böbreği varsa ortaya çıkar. Başlıca nedenler şunlardır: İki yanlı sidik borusu taşı; özellikle ürik asit taşı (filmde görülmez, bu nedenle anlaşılmaz); doğuştan ya da sonradan edinilme sidik borusu darlıkları, kıvrılmaları, bü-külmeleri; her iki sidik [...]

İVEGEN BÖBREK YETMEZLİĞİ İvegen böbrek yetmezliği ya da sidik çıkaramama (anüri), kalp yetmezliğine benzetilebilecek hızlı evrimli bir hastalıktır. Temel bir belirtiyle nitelenir: Sidik çıkarılmasının durması ya da son derece azalması(24 saatte 200 mlt’nin altında olması); öteki bozukluklar, kan üresinin ve kreatinin yükselmesi ile yetmezliğe neden olan hastalığın belirtileridn Apanüzı ortaya çıkan hastalığın son derece tehlikeli [...]

SÜREĞEN BÖBREK ARADOKUSU İLTİHAPLARI Aradokunun yerini bağdokusu kaplanmasıyla nitelenirler. İvegen böbrek havuzcuğu aradokusu iltihaplarının tersine, iltihap kökenli bağdokusu oluşma süreci aradokuda sınırlı kalmaz, giderek yumacık ve borucukları yıkıma uğratır. Yıkıma uğramış ya da sertleşmiş bölgeler ile lopçukların hastalanmamış olduğu bölgeler birbirini izler. Aynı zamanda kabuk maddesi körelir ve böbrek küçülüp sertleşir. SÜREĞEN BÖBREK HAVUZCUĞU ARADOKUSU [...]

İVEGEN BÖBREK ARADOKUSU İLTİHAPLARI Böbrek aradokusu iltihapları, borucukları birbirlerinden ve yumacıkları borucuklardan ayıran ve normalde dar olan bir alanın büyük ölçüde ya da bütünüyle hastalanmasıdır. Aradoku (interstisyel doku) adı verilen bu gevşek bağdokusu örgüsü, damarlar, sinirler ve lenf damarları içerir. İvegen ya da süreğen aradoku iltihapları, aradokuda ödem ve iltihapla nitelenir. Başlangıçta yumacıklar, borucuklar ve [...]

BÖBREK BORUCUKLARI HASTALIKLARI DOĞUŞTAN YA DA KALITIMSAL BORUCUK BOZUKLUKLARI Sistin depo hastalığı Nedenleri Sistin depo hastalığı (sistinoz), bir enzim eksikliğine bağlı kalıtımsal bir hastalıktır. Bedenin ve besinlerin normal bir aminoasiti olan sistin, sistinoz redüktoz enzimi yokluğu sonucu emilemez. O zaman bedende mikrobillurlar biçiminde birikir ve böbrek borucuklarmı bozuna uğratır. Teşhis Hastalık 6 aylık-1 yaş arası [...]

SÜREĞEN BÖBREK YUMACIKLARI İLTİHAPLARI Bazı süreğen böbrek yumacıkları iltihapları (müzmin glomerülonefritler), bilinen bir hastalığın ihtilatı ya da ilerleyici son evresidir: Daha sonra inceleyeceğimiz birincil süreğen böbrek yumacıkları iltihaplarına oranla daha ciddi olan, ikincil süreğen böbrek yumacıkları iltihapları. İKİNCİL SÜREĞEN BÖBREK YUMACIKLARI İLTİHAPLARI İkincil süreğen böbrek yumacıkları iltihaplarının 3 büyük nedeni amiloyidoz, ivegen yaygın döküntülü lupus [...]

İVEGEN BÖBREK YUMACIKLAR1 İLTİHABI NEDENLERİ İvegen böbrek yumacıkları iltihabı (akut glomerülonefrit), bir enfeksiyon odağı (genellikle streptokok enfeksiyonu) sonucu oluşan bir yumacık iltihabıdır. İvegen böbrek iltihabı (akut nefrit) aslında bu hastalıktır. Streptokok, anjinlerden, burun-yutak iltihaplarından, sinüs iltihaplarından (sinüzit), kulak iltihaplarından, çakmak hastalığından (impetigo) ve kızıldan gelebilir; bu iltihapların başlıca ihtilatları bağışıklık türündendir: Kalp kapaklarının hastalanması; ivegen [...]

ÇOK KİSTLİ BÖBREKLER Nedenleri Oldukça sık görülen ve çoğunlukla kalıtımsal olan bir hastalık sözkonusudur. Bu hastalarda böbrek dokusu, öz maddesindeki toplayıcı borucuklarm birleşmesindeki bir anormalliğe bağlı olarak gelişmiş çok sayıda kistle doludur. Bu kistler işlevseldir ve hastalığın erişkinlerdeki biçiminde böbrek havuzcuğuna açılırlar. Erişkinlerdeki çok kistli böbrekler, bazen doğuştan değil, sonradan ortaya çıkarlar. Teşhis Klinik belirtiler [...]

Böbreklerde sayı, durum ya da biçim açısından anormallikler görülebilir. Çok ender olarak, böbrekteki bu biçim bozukluğu yaşamı engeller ya da doğuştan bozukluklarla kendini gösterir. Çoğunluklaysa, raslantıyla ortaya çıkarılır. Bu anormalliklerin çoğunun, doğrudan böbrek işlevini bozmadan, boşaltım sisteminin çeşitli hastalıklarının ortaya çıkmasını kolaylaştırdığı kabul edilir; ama bu varsayım kanıtlanamamıştır. En ciddi oluşum bozuklukları kalıtımsal ya da [...]

BÖBREK KÖKENLİ ÖDEMLER Ödem, dokular içinde su toplanmasıdır. Deri düzeyinde, az ya da çok yaygın ve belirsiz sınırlı bir kabartıyla, bir şişlikle kendini gösterir. Böbrek kaynaklı ödemler su ve tuz tutulmasına bağlıdır. Klinik görünüm Böbrek kökenli ödem soluk, yumuşak ve hareketlidir. Ödemli bölgeye küçük parmakla basıldığında kalıcı bir çöküntü, «gode» oluşur. Derialtı ödemleri kolaylıkla ve [...]

Hastayı hekime başvurmaya yönelten ilk haberci belirtiler ağrılar, sidik çıkarma düzensizlikleri ve ödemlerdir. Bel ağrısı belirsiz bir sıkıntıdır. Sırt ve bel bölgesinde duyulması kaslara ya da omurgaya bağlı bel ağrılarıyla karıştırılmasına neden olur. «Böbreklerinde ağrı» olan bir kişinin boşaltım sisteminde gerçekten bir hastalık olduğuna, başka belirtilere (sidik çıkarma düzensizlikleri, sidiğin görünümü, v.b.) bakılarak karar verilir. [...]

BÖBREK BİYOPSİSİ Son onbeş yıldır, böbrekten parça alarak incelemek oldukça yaygınlaşmıştır. Böbrek dokusundan örnek, ya yerel uyuşturum altında deriden iğneyle girilerek ya da cerrahi girişimle organın alt kutbu ortaya çıkarıldıktan sonra alınır. Işık mikroskobunda kesitlerin boyanarak ya da boyanmadan incelenmesi, anlaşılması güç hastalıklarda çok değerli bir teşhis öğesi oluşturur. Elektron mikroskobu ise, pekçok böbrek hastalığının [...]

RÖNTGEN MUAYENESİ HAZIRLIKSIZ YALIN RÖNTGEN FİLMİ ÇEKME Sidik yollarının bütün röntgen muayenelerinin ilk evresini oluşturur. Çekilecek filmde, yukarda 11. kaburga, aşağıda çatı kemiği mutlaka görülmelidir. Böbrekler, 12. sırt omurundan ilk iki bel omuruna kadar uzanan türdeş, düzenli; eğri gölgeler biçiminde filme yansır. Böbrek görüntüsünün boyutlarında, kenarlarında, türdeşliğinde değişiklikler gözlenebilir. Böbrek içinde ya da sidik yolları [...]

BÖBREK TEMİZLEME KATSAYISI DENEYLERİ Bu deneyler, böbrek yumacıkları ve borucuklarının işlevi konusunda fikir verir. Böbrek üre temizleme katsayısı ya da Van Slyke deneyi Böbrek üre temizleme katsayısı, böbrek lopçuğunun bütünü konusunda bilgi verir. Üre hem böbrek yumacıklarından süzülen, hem de borucuklar tarafından geri emilen bir ürün olduğundan, temizleme katsayısındaki bir anormallik, bozukluğun yeri konusunda kesin [...]

SİDİĞİN İNCELENMESİ Sidiğin alınması Sidik incelemesinin doğru bilgiler verebilmesi için, kesin önlemler almak gerekir. Uygulanacak incelemeye (biyokimyasal inceleme, hücre ya da bakteri incelemeleri) göre, alınması gereken önlemler değişir. Biyokimyasal inceleme için sidik alma Özel önlemlere gerek kalmadan sidik çıkarılabilir. Âdet kanı, dölyolu akıntısı, dışkı gibi bazı başka organik salgılarla karışmamış olması yeterlidir. Yalnızca süt çocuklarında [...]