Koşkoz
(Laihyrus tuberosus)
Baklagiller familyasındandir, Diğer adları Gaggoç, Goçgoz, Koçkuz, Koş kuş, Yer kestanesi, yumrulu mürdümük.
40-120 cm boylarında bol dallı, tırmanıcı, yumru köklü, çok yıllık, otsu bir bitkidir. 1.5 cm uzunluğunda, kelebeksi, gül kokulu, erguvani ve parlak pembe çiçeklerinin üçü-beşi dallar üzerinde birlikte yer alır. Badıç biçimli meyvelerin içinde yer alan 3×5 mm boyutlarındaki tohumları esmer ve turuncudur. Yumrular yeni çıktığında siyah beyaz, sonra siyah renkli, beyaz etlidir. Fiziki görünüşleri ona Fransa’da Hollanda sıçanı denilmesine yol açmıştır.
Bir zamanlar Avrupa’da ve Asya’da kültürü yapılmıştır. Tohumlan ya da yumru kökleriyle üretimi yapılır. İlkbaharda 40-50 cm aralıklarla ve 10-15 cm derine 4-5 tohum ekilir. Yer elması büyüklüğünde bir yumru kök elde etmek için beş yıl beklenir. Ama çok lezzetli olduğu için bir yıllıklar da yenebilir.
Bitki, Özellikle yumru kökü olmak üzere yaprakları, çiçekli dallarıyla birlikte bir saat suda kaynatılarak püre yapılarak yenir. Genç sürgünler ve çiçekler salata yapılır. Badıç şeklindeki meyveleri ve taze tohumları bezelye gibi yenir.
Ülkemizde de Erzurum-Kars dolaylarında kök yumruları çiğ olarak yenmektedir.
Leave a Reply