Sağlık bilgileri

MİDE SİNDİRİMİ

Mide, besinlerin parçalanmasında önemli rol oynar; bu işlevini 2 yolla yerine getirir: Mekanik ve kimyasal.

MİDENİN MEKANİK ROLÜ

Depo rolü

Midenin bir depo rolü oynadığı açıkça ortadadır. Gerçekten yemeği oluşturan besinler midede dururlar; mide, içeriğini onikiparmak barsağma ağır ağır göndererek, besinlerin zaman içinde daha dengeli dağıtılmasını sağlar; barsak emilimi, bu yüzden, besinlerin alınması gibi kesintisiz bir olay değildir. Öte yandan, midedeki bu duruş sırasında, besinler, mide salgısının etkisiyle kimyasal değişikliğe uğrarlar.

Bu olay, midenin torba biçimindeki anatomisi sayesinde kolaylıkla yapılır.

Midenin dolması, besinlerin yemek borusuna doğru çıkmasını önlemeye yardım ederek bir büzücü kas rolü oynayan mide ağzından yapılır. Besinler mideye düşer ve eşmerkezli tabakalar halinde dizilirler; mide çeperine bitişik olanlar hızla mide salgısının etkisinde kalırlar. Dolma sırasında mide içi basıncı artmaz; çünkü çeperler (özellikle büyük eğrilik) gerilirler.

Mide bu depo görevini, özellikle üst bölümü ya da mide dibi (fundus) sayesinde gerçekleştirmektedir.

Karıştırma

Besinlerin mide içinde karıştırılması ve sıvı kıvamına gelen besinlerin mide kapısına doğru ilerlemesi, antrum bölgesinin, yani midenin alt bölümünün sağınma hareketleriyle sağlanır. Bu hareketler mide çeperi kas liflerinin güçlü kasılmalarına bağlıdırlar; mide ortasından mide kapısına doğru belirirler ve mide ister dolu, ister boş olsun, her zaman vardırlar. Mide gerildiği zaman, hareketler daha da güçlenir, sıvı kıvamına gelmiş besinleri mide kapısına doğru iterler. Mide kapısı açık olduğu zaman, sıvı kıvamında besinler onikiparmak barsağına geçer; ama mide kapısı ortalama 5 kasılmada bir kez açılır. Öteki kasılmalar besinlerin kapalı mide kapısına çarpmasına neden olurlar. Bu geri dönüş, besinlerin ve mide salgısının çok daha iyi bir karışım oluşturmasını sağlar ve gücüyle mide içeriğinin daha iyi sıvılaşmasma yardım eder.

Mide kapısından boşaltma

Düzenlidir ve bir yemekten sonra 4-5 saat kadar sürer. Aslında, besinlerin midede bekleme süresi birçok etmene bağlıdır.

Yemek hacmi

Boşaltma önce hızlıdır (mide aşırı gerilmiştir); sonra, mide yeniden başlangıç hacmine dönünceye kadar, giderek hızı azalır.

Isı

Besinlerin kimyasal bileşimi

Mide kapısından boşaltımın hızını değiştirir; en yavaşı yağlarınki (lipitler), en hızlısı şekerlerinkidir.

Mide kapısından boşaltma hızı

Parasempatik sinirin (akciğer-mide siniri) uyarılmasıyla artar; sempatik sinirin uyarılmasıyla azalır.

Gastrin

Gastrin, midenin özellikle mide kapısına yakın antrum bölgesinin gerilmesi sırasında salgılanan hormondur; sağınma hareketlerini, dolayısıyle de boşaltımı kolaylaştırır.

Bütün bu anlatılanların sonucuna göre, cerrahi alanda akciğer-mide sinirlerinin kesilmesi (va-gotomi), mide boşalımı hızında önemli bir azalmaya neden olur; buna karşı, aynı zamanda bir mide kapısı-onikiparmak barsağı birleşme yerini genişletme girişimi (mide kapısı onarımı) uygulanarak savaşılır. Bu tip bir mide kapısı onarımı (piloroplasti) ile birlikte uygulanan akciğer-mide sinirleri kesmeye (piloroplasti vagotomi) bazı mide-onikioarmak barsağı ülserlerinde başvurulur.