Sağlık Bilgileri

MİDE SUYUNUN GERİ KAÇMASINA BAĞLI YEMEK BORUSU İLTİHABI

«Mide suyunun geri kaçmasına bağlı yemek borusu iltihabı» terimi, asit mide suyunun mukoza zarı korunmasız olan yemek borusuna kaçmasının yolaçtığı 3 değişik durumu kapsar. Bu durumlar şunlardır:

— yemek borusu çeperinde yüzeysel ve oldukça yaygın bozunlar;

— yemek borusu ülserleri (sınırlı yaralar);

— yemek borusunun alt üçte biri düzeyinde asit mide suyunun neden olduğu ülserlerin iyileşmesi sonucunda, nedbe oluşumuna bağlı darlıklar.

Asit mide suyunun yemek borusu mukozasını yakmasına bağlı yemek borusu iltihapları, yemek” borusu kanserinden ayırdedilmeleri güç olduğu için, teşhis sorunları yaratabilirler.

Kendi başına tehlikesiz olan bu hastalık, bazen tehlikeli ameliyatlar gerektirecek kadar ciddi bir evrim gösterir. Yeniden yeterli beslenmeyi, yalnızca bu ameliyatlar sağlayabilir.

NEDENLER

Hastalığa özgü bozunları yapan, mide sıvısının yemek borusuna geri kaçmasıdır. Normalde bu gibi bir geri kaçışı önlemeye yönelik anatomik sistemler vardır. Dolayısıyle, bu hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştıran şey, yemek borusu-mide birleşme yerinin anormallikleridir. Bu anormallikler diyafram fıtıkları olabilir ya da yemek borusu -mide birleşme yerinin yeterli sonuçlar sağlayamamış bir ameliyatı sonucu ortaya çıkabilirler.

TEŞHİS

Klinik belirtiler

Hastalığın başlangıcında yalnızca mideden yemek borusuna geri kaçışa özgü bulgular, yani mide bölgesinde ve göğüs kemiği arkasında şiddetli nöbetler halinde gelen, bazen hastayı uykudan uyandıran ağrılar vardır. Ayrıca, hasta öne eğildiği zaman başlayan yanma tipinde ağrılar niteleyicidir.

Daha sonra, yemek borusu iltihabına özgü belirtiler ağırlık kazanır: Besinlerin karnın üst bölümü düzeyinde takılma duygusu (bu bezdirici duygu, özellikle katı besinler alındığında ortaya çıkar). Bu yutma güçlüğü, çok değişken nitelikler taşıyıp, çoğunlukla kansere bağlı yutma güçlüğünü taklit eder. Besinleri mideye inmeden geri çıkarmalarla, salya salgılaması artışıyla, hıçkırık nöbetleriyle ve bazen çok önemli bir zayıflamaya yolaçan genel durum bozukluklanyla birliktedir.

Tamamlayıcı muayeneler Röntgen muayenesi

Bazen yemek borusu ve mide kapısının hareketlerini gösteren radyoskopiyle tamamlanan bir yemek borusu-mide geçişi filmi alınır. Gözlenen bozun her zaman, yemek borusunun alt üçte birlik bölümündedir. Yüzeysel yemek borusu iltihabında, çeperler düzensiz, yemek borusu-mide geçişi normaldir; yani mide kapısı açılmaktadır. Ülser durumunda, yemek borusunun alt üçte bir bölümünün dar bir bölgesinde, baryum yoğunluğunun daha çok olduğu bir yer gözlenir. Gerçekten, baryum, yemek borusu çeperindeki yarayı (ülser) doldurmaktadır. Aslında çoğunlukla, yalnızca yemek borusunun aşağı bölgesinde bir darlık bölgesi, üst bölümündeyse anormal olarak genişlemiş bir yemek borusuyla birlikte bir yemek borusu-mide birleşme yeri anormalliği (mide ağzı açıktır)

Vemek borusu içine bakma (özofagoskopi)

Mutlaka uygulanmalıdır. Bozunun görülmesini sağlar. Yüzeysel yemek borusu iltihabında mukozanın iltihaplı görünümünü, yüzeysel bir yemek borusu iltihabı bölgesinde yerleşmiş ülserde yuvarlak ve kırmızımsı ülserleşmeyi, darlık durumunda da az ya da çok belirgin daralmayı gösterir.

Bu maden para, sorunsuz olarak yemek borusundan geçmiştir ve midede durmaktadır. İlke olarak doğal yollardan dışarı atılacaktır.

Biyopsi

Sistemli olarak uygulanır ve laboratuvarda incelenen parça, genellikle teşhisin doğrulanmasını sağlar.

Ama bazen klinik muayene, tamamlayıcı muayeneler, hattâ biyopsiler, kanser olasılığını bir yana bırakmayı sağlayamaz. Bu durumda, girişim sırasında, çıkarılan parça incelendikten sonra teşhis konur.

YEMEK BORUSU İLTİHAPLARINI ÖZETLEYİCİ ÇİZELGE

EVRİM

Zamanında tedavi edilirse genellikle iyi: ama bazen tekrarlama ve nedbe yapılı daralma tehlikesi

KLİNİK BELİRTİLER

SINIFLANDIRMA

TAMAMLAYICI MUAYENELER

YAKICI MADDEYE BAĞLI YEMEK BORUSU İLTİHABI

Özellikle küçük çocuklarda

Yakıcı bir sıvı alınması (asit, sodyum hidroksit potasyum hidroksit)

Yanma tipinde şiddetli ağrılar Huzursuzluk Bol tükürük salgılama Yutma güçlüğü

Röntgen filmi Yemek borusu içine bakma

YABANCI CİSME BAĞLI İKİNCİL YEMEK BORUSU İLTİHABI

Çocuk ve erişkinlerde

Kazayla bir cismin yutulması

Cisim gırtlağa baskı yapıyorsa:

— Boğulma belirtileri

Kazadan birkaç gün sonra:

— Göğüste ya da boyunda ağrılar

— Yutma güçlüğü Küçük kanamalar

MİDE SUYUNUN GERİ KAÇMASINA BAĞLI YEMEK BORUSU İLTİHABI

Çocuk ve erişkinlerde

Mide suyunun yemek borusuna geri kaçması

Yanma tipinde ağrılar

Yutma güçlüğü Aşırı tükürük salgılaması Hıçkırık nöbetleri

TEDAVİ

Yabancı cisim zamanında çıkarılmışsa ya da kendiliğinden mideye geçmişse iyi

Acil tedavi: — Çocuk kusturulmamalı

— Su verilmemeli, asit yutmuşsa süt, sodyum ya da potasyum hidroksit yutmuşsa limon suyu verilmeli.

Tıbbi tedavi:

— Morfin

— Antibiyotikler

— Kortizon türevleri

— Genel uyuşturum altında sondayla yemek borusu genişletmeleri

Sürekli tıbbi gözetim

— Antibiyotikler

— Genel uyuşturum altında ameliyat

Hastalığın biçimine göre değişir.

Yüzeysel biçimlerde tıbbi tedavi Darlıkla birlikte olan biçimlerde ameliyat

EVRİM

Mide suyunun geri kaçmasına bağlı yemek borusu iltihabının evrimi, genellikle her zaman, klinik belirtilerin ağırlaşması yönünde olur. Yutma güçlüğü, sonunda katı besinlerin alınmasını bütünüyle engeller ve genel duruma yansıması büyük ölçüde zayıflamaya ve biyolojik bozukluklara yol-açar.

Bu evrimi, ihtilatlar daha da ciddileştirebilir:

— sık raslanan ve bir yemek borusu iltihabının ihtilatlarından biri olan darlık (yutma güçlüğünün şiddetini artırır ve besin almayı bütünüyle engelleyebilir);

— iltihabın yemek borusunun çeperini aşarak çevresindeki mediyastin organlarına ve aort çeperine ulaşması sonucu büyük kanamalar (bu çok ciddi tehlikeye oldukça ender raslanır; dışa yansımayan küçük mukoza kanamalarınaysa sık raslanır ve uzun dönemde bir kansızlığa yolaçarlar);

— yemek borusunda oldukça seyrek raslanan ülser delinmesi (ciddidir; çünkü mediyastin iltihabına yolaçar);

— kanserleşme olasılığı (bu olasılık, mide suyunun geri kaçmasına bağlı yemek borusu iltihabının ameliyatla tedavi gerekliliğini doğrular).

HASTALIĞIN ÖTEKİ BİÇİMLERİ

Bir onikiparmak barsağı ülseriyle ya da safra taşıyla birlikte olabilen biçimleri vardır. Alkoliklik, özellikle kanamaları kolaylaştırarak, yemek borusu iltihabını ağırlaştırır. Sistemli olarak, yemek borusu – mide işlevinde bir anormallik araştırılmalıdır.

AYIRICI TEŞHİS

Çoğunlukla ortaya çıkan sorun, yutma güçlüğünün nedeninin bulunmasıdır; bu, zorunlu olarak tamamlayıcı muayeneler yapmayı gerektirir.

Hastalık özellikle yemek borusunun alt üçte birlik bölümünün kanserinden ayırdedilmelidir. Bu 2 hastalık arasında ayırıcı teşhis her zaman güçtür ve bazen, ancak ameliyat sırasında teşhis konabilir.

TEDAVİ

Yeni bir yemek borusu iltihabında, yalnızca Haç tedavisine başvurulabilir. Ama darlıkla birlikte olan ilerlemiş mide suyunun geri kaçmasına bağlı yemek borusu iltihabında, hasta gençse, cerrahi girişim uygulanır.

İlaç tedavisi

Yemek borusuna geri kaçan mide suyunun asitliğine karşı, çeperi koruyan antiasitler verilir. Aynı zamanda hastaya, hemen hemen oturur durumda uyuması öğütlenir. Çünkü yemek borusu -mide arası delik açık kaldığından, yatması, sıvının yemek borusuna geçişini kolaylaştırır.

Cerrahi tedavi

Birçok olanak vardır:

— yaşlı ve genel durumu iyi olmayan bir hastada şok durumuna yolaçma tehlikesi taşıyan bir girişim yapılamaz. Mide ağzının işlevini kazandıran uygun anatomik koşullar yaratacak biçimde, yemek borusu-mide birleşme yerini düzeltmekle yetinilmelidir. Böyle bir girişim çoğunlukla hastanın önemli ölçüde iyileşmesini sağlar;

— belirgin bir darlık gösteren genç bir hastada, bazı ihtilatlara yolaçabilmelerine karşın daha köklü ameliyatlar (daralmış bölümün çıkarılması ve düzgün bir yemek borusu-mide ağızlaştırması) yapılır. Bu girişimlerin çeşitleri, hastanın hastalığına ve yemek borusu-mide birleşme yerinde gözlenen anormalliğe göre değişir. Güç ve tehlikeli olan ameliyat, bu hastalığın tam olarak iyileşmesini sağlayan tek yöntemdir.