Sağlık Bilgileri

MİDE

MAKROSKOPİK ANATOMİ

Yeri

Mide, sindirim kanalının yemek borusu ile onikiparmak barsağı arasında kalan bölümüdür. Karın boşluğunun yukarı bölümünde, diyaframın altında ve enine kalın barsağın üstünde yeralır; midenin karın ön çeperi düzeyindeki yeri, sol geğrek bölgesi ile karnın üst bölümünde göbek ile göğüs kemeri arasındadır.

Biçim ve yönü

Mide, sindirim kanalının genişlemiş hir parçasıdır; besinler orada bir süre kalarak mide sindiriminden “geçerler. Biri dikey, öteki yatay olan 2 parçalı geniş bir torbadır.

Dikey bölümü

Mide yüksekliğinin 2/3′ünü oluşturan üst parçadır. Bu bölüm de kendi içinde 2 parçaya ayrılır.

«Büyük çıkıntı» ya da mide dibi (fundus) denen en üstteki bölüm; en alt bölümüne «küçük çıkıntı» denen geriye kalan mide cismi (korpus).

Yatay bölümü

Bu bölüme «mide antrumu» denir. Sağ ucu mide kapısını (pilor) oluşturur. Antrum hafifçe yukarıya, geriye ve sağa yatık durumdadır.

Midenin 2 yüzü (ön ve arka) ve 2 kenarı vardır. Sağ kenara «küçük eğrilik» denir; büyük çıkıntının sağ kenarını yaparak, yemek borusuyla birleşme yeri düzeyinden başlar. Büyük çıkıntı ile yemek borusunun oluşturduğu dar açı, His açısıdır. Midenin üst deliği, yemek borusuyla birlikte anlattığımız, 11. göğüs sırt omuru yüksekliğinde bulunan mide ağzıdır. Onikiparmak barsağma açıldığı delik olan mide kapısı, 1. bel omurunun hafifçe sağında yerleşmiştir. Ama midenin biçimi kişiye, duruşa, şişmanlık durumuna ve midenin kasılmalarına göre büyük değişiklikler gösterir. Ayrıca, midenin biçimi yaşa, cinse, göğsün biçimine, beslenme alışkanlıklarına ve gerginliğine göre de değişir.

Boyutları

Verilen boyutlar orta derecede gerilmiş bir midenin boyutlarıdır. Şişmanlık durumuna göre önemli değişiklikler görülebilir.

İki uç noktası arasında ortalama yükseklik 25 sm, orta holümde genişlik 12 sm’dir. . Ortalama kapsamı 1-1,5 litredir.

Renk ve kıvamı

Mide mukozası kırmızıdır. Bu, gastroskopiyle görülen tabakadır. Mide. daha önce de belirttiğimiz gibi gerilme yeteneği olan bir torbadır. Bu nedenle çeperleri oldukça esnek bir organdır.

Tutunma araçları

Mide yalnızca iki ucuyla tutunur. Midenin üst parçası, yemek borusu aracılığıyla (yemek borusu diyafram düzeyinde) sabittir ve büyük çıkıntının üst bölümünün diyaframa yapışıklığıyla yerinde tutulur.

Midenin alt ucu. mide kapısı aracılığıyla yerinde tutulur. Mide kapısı, kendisi hareketli olduğu halde, hareketsiz bir organ olan onikiparmak bar-sağı ile devam eder. Kısacası mide, uçlarından sindirim kanalının parçalarına bağlanmış hareketli bir organdır.

Anatomik komşulukları

Mide, büyük çıkıntının arka yüzü düzeyi ve mide ağzı dışında, iç organ karın zarıyla sarılmıştır.

İç organ karın zarı, mide düzeyinde 2 yaprağa (ön ve arka yapraklar) ayrılır. Bu yapraklar daha sonra çeşitli düzeylerde birleşerek, iç organ askılarını oluştururlar:

— küçük eğrilik boyunca midenin iç organ karın zarını karaciğerinkıyle birleştirerek «küçük askı»yı (mide-karaciğer bağı ve onikiparmak barsağı – karaciğer bağı);

— büyük eğrilik boyunca, bir yandan midenin iç organ karın zarını dalagınkiyle birleştirerek orta askı ya da mide-dalak askısını, öte yandan aşağıda, mide ile kalın barsağın enine bölümünü birleştirerek «büyük askı»ya da mide-kalın barsak askısını;

— midenin üst bölümü düzeyinde, midenin iç organ karın zarını, diyaframı döşeyen çeper karın zarına birleştirerek mide-diyafram askısını.

Midenin ön yüz iç organ karın zarı ile ön çeper karın zan arasında, büyük karın zarı boşluğu bulunur. Midenin arka yüz iç organ karın zarı ile arka çeper karın zarı arasında da askılar arkası boşluk (Bursa omentalis) yerahr.

Organlarla olan ilişkiler

Midenin ön yüzü

İki bölüme ayrılabilir. Göğüs çeperiyle örtülü bu yüzün 2/3′nü oluşturan üst bölüm; karın çeperi altında yerleşmiş alt üçte bir bölüm. Ön yüzün yukarı bölümünün göğüs çeperindeki izdüşümü, yarımay biçimindedir. Bu alan, göğüs çeperinin genişlik olarak göğüs kemiğinin hançer çıkıntısı sol kenarı ile sol yan göğüs çeperi arasındaki bölümüne, yükseklik olarak da, 5. kaburgalararası aralık ile sol kaburga kemeri arasındaki bölümüne uyar. Midenin bu bölümü göğüs çeperi ile olduğu gibi diyafram aracılığı ile kalp ve kalp dışzarı, sol akciğer ve sol akciğer zarına komşudur.

Yukarda sınırları kabaca çizilen «Traube’nin yarımay alanı», mide ile göğüs çeperi arasında, yalnızca sol akciğer zarı ve diyaframın bulunduğu sınırlı bir bölgeye uyar. Akciğer zarı ve kalp dış zarının sıvı toplanmalı iltihaplarında, karaciğer ve dalak büyümelerinde, normalde bu bölgedeki ö-tümlü ses alanı küçülür ya da yiter ve ses matlaşır.

Ön yüzün alt bölümü, yukarda ve sağda karaciğer sol lobuna, aşağıda ve solda düz,yatay, küçük ve büyük, eğik kaslardan oluşan ve «Labbe üçgeni» denen karın çeperine uyar.

Midenin arka yüzü

Büyük çıkıntı düzeyinde doğrudan doğruya diyaframla komşudur.

Büyük çıkıntının ardında ve askılar arkası boşluk aracılığıyla bu arka yüz, arkasından dalak damarlarının geçtiği pankreas gövdesiyle komşu-dur.Pankreasın üstünde, sol böbreküstü bezine, dalağın iç kenarına, sol böbreğin üst kutbuna, yukarda da mezenter üst atardamarına komşudur.

Bu yüz, sol yanda da pankreas kuyruğuyla ve dalağın mide yüzüyle komşudur.

Büyük eğrilik

Karın zarıyla olan komşulukları dışında, dalağın dişli kenarıyla (yani üst kenarıyla), aşağıda kalın barsağın enine parçasıyla komşudur. Mide -kaim barsak askısı içinde sağ ve sol mide-kalın barsak askısı damarları bulunur.

Küçük eğrilik

Küçük askının (mide-karaciğer bağı ve oniki-parmak barsağı-karaciğer bağı) mideyi karaciğere bağladığını daha önce görmüştük. Mide sol atardamarı, mide ağzının biraz altından midenin sağ kenarına ulaşır. Sonra bu atardamarın dalları, toplardamarlar ve lenf damarlarıyla birlikte, küçük eğrilik boyunca yukardan aşağıya uzanırlar. Bu rada ayrıca, akciğer – mide sinirinden çıkan birçok sinir lifi de bulunur.

Midenin anatomik görünüşü.
— 1. Yemek borusu.— 2. Büyük çıkıntı. — 3. Mide ağzı (yemek borusu/ mide ağızlaşması). — 4. Lenf damarları ve lenf düğümleri. — 5. Küçük askı. — 6. Uzunluğuna kaslar. — 7. Değirmi kaslar. — 8. Eğik kaslar. — 9. Muko-zaaltı tabakası. —10. Mukoza tabakası. — 11. Mide kapısı. — 12. Dalak bağı. — 13. Askılar arkası boşluğun sağ uzantısı. — 14. Kalın barsak sağ dirseği. — 15. Enine kalın barsak orta askısı. — 16. Enine kalın barsak. — 17. Büyük askı.

Çeper karın zarının arkasında, küçük eğrilik, bu düzeyde çölyak gövdeyi veren aortla, alt ana toplardamarla, çölyak lenf düğümleriyle ve güneş sinir ağıyla (sempatik sinir sistemi) komşudur.

Mide ağzı (kardiya)

Arkada diyaframın sol bacağıyla, önde karaciğerin sol lobuyla ve akciğer-mide sinirleriyle komşudur.

Mide kapısı (pilor)

1. bel omurunun sağ kenarı düzeyinde yerleşmiştir. Komşulukları şunlardır:

— arkada, pankreasın başı; mide-onikiparmak barsağı atardamarı; karaciğer zincirinin mide kapısı arkası lenf düğümleri;

— önde, karaciğer, safra kesesi boynu;

— yukarda, mide sağ damarları;

— aşağıda, kalın barsak askısı atardamarı ve mide kapısı altı lenf düğümleri.

İÇ YAPISI

Yapısı

Mide çeperi 4 kattan oluşur: Dışardan içeriye doğru seroza tabakası (karın zarının mideyi saran iç organ yaprağıdır); kas tabakası; mukozaaltı tabakası; mukoza tabakası. Kas tabakası da kendi içinde üç tabakaya ayrılır: Yüzeysel tabaka midenin eksenine paralel uzunluğuna liflerden, orta tabaka mide ekseni ile çaprazlaşan değirmi liflerden (değirmi lifler mide kapısında daha da sıklaşarak mide kapısı büzücü kasını oluştururlar), derin tabaka da eğik liflerden yapılıdır.

Bir kesitin görünümü

Midenin uzunlamasına bir kesitinde görülen bölüm mukozadır. Mukoza kırmızıdır ve oldukça kalın, mide genişlediği zaman yiten, dikine kıvrımlar gösterir. Ayrıca, mide gerildiği zaman ortaya çıkan ince oluklar vardır.

Mide ağzı düzeyinde, Gubarow kapağının bulunduğunu daha önce görmüştük.

Mide kapısı düzeyinde, mukoza kıvrımından oluşan mide kapısı kapağı bulunur.