Sağlık Bilgileri

Hastalıklarda, normal beslenme şeklinde şu amaçlarla değişiklik yapılır; (a) Besin öğelerinin vücutta kullanılmasıyla doğrudan ya da dolaylı ilgisi olan bozuklukları düzeltmek, azaltmak; hızlı ilerleyenleri yavaşlatmak, (b) Hastanın artan ihtiyacını da gözeterek yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak, (c) Yi­yecekleri hastanın alabileceği şekle dönüştürmek, (d) Hastanın sorunlarını azalt­maya ve iyileşmesine yardımcı olmak.
Hastalığın çeşidine ve hastanın genel durumuna göre, beslenmede yapılma­sı gereken değişiklikler şunlardır:
1. Bazı besin öğelerinin miktarı azaltılır ya da artırılır. Örneğin, şeker has­talığında, toplam karbonhidrat miktarı azaltılır, şeker kısıtlanır; kalp – damar hastalıklarında kolesterol ve tuz azaltılır; besin öğelerinin emilim bozukluğu has­talıklarında, protein, vitamin ve mineraller artırılır. Belirli besin öğelerinin mik­tarını azaltmak ya da artırmak için de besinlerin çeşit ve miktarında değişiklik yapılır. Bazı besinler yemek listesinden çıkarılır, azaltılır ya da artırılır. Çıka­rılan besinin yerini tutacak başka besin konur.
2. Hastayı iyileştirmek ve rahatlatmak için çeşitli hastalıklarda bazı yiye­cekler azaltılır ya da artırılır. Örneğin, süt, mide ülseri olan hastalara verilir­ken, süte duyarlı hastalarda kısıtlanır. Peklik (kabızlık) durumunda posalı be­sinlere yer verilirken, sürgün (ishal) hastalığında kısıtlama yapılır.
3. Diyetin enerji değeri, hastanın zayıflık ve şişmanlık durumuna göre artı­rılır ya da azaltılır. Böylece normal ağırlığa getirilir ve orada tutmak üzere diye­tin enerji değeri ayarlanır.
4. Diyetin kıvamı hastanın alabileceği şekle getirilir. Hastanın durumuna göre sıvı, yumuşak, koyu ya da normal diyet uygulanır. Ağır hastalar, hastane bakımında damardan, ağız ya da burundan mideye indirilen özel tüp (gavaj) yo­luyla beslenir.
5. Diyet, hastanın ilgi, istek ve alışkanlıkları göz önünde tutularak düzen­lenir. Ana ilkelere uyularak yiyecek hazırlama ve pişirme şeklinde değişiklik ya­pılır. Yemeğin görünüşü, lezzeti ve sunuluşu hastanın yeme isteğini uyandıracak biçimde değiştirilir ve tekdüzelikten kaçınılır. Örneğin, az tuzlu yemeklere, tü­rüne, hastanın durumuna ve isteğine göre koku, lezzet ve renk vermek için, nane, maydanoz, limon, tarçın ve benzerleri eklenebilir. Yağda kızartma yerine ızgara­da pişirme yöntemi uygulanabilir. Durumu uygun hastalar kendi beslenmeleri ko­nusunda eğitilir.