Sağlık Bilgileri

NEDENLER

Bu hastalıkta tiroyidin aşırı çalışması, çok miktarda iyotlu tiroyit hormonu yapan, bu nedenle de zehirleyici diye nitelenen bir tiroyit adenomunun (toksik adenom) sonucudur.

Bu adenom, hipotalamus-hipofiz denetimi olmayan bir tiroyit bezi gibi çalışır. Kanda iyotlu tiroyit hormonlarının aşırı artmasına karşın, bu hormonları bol miktarda salgılar, çünkü ön hipofizin TSH’sıyla uyarılmaya gereksinim duymaz (bu, niteleyici özelliğidir). Zaten kandaki tiroyit hormonlarının düzeyi çok arttığından, hipotalamus geri denetim yoluyla TRH salgılamaz ve ön hipofiz TSH serbestleştirmez. Böylece, tiroyit bezinin adenomlu olmayan bölümü çalışmaz (bu durum iyot 131 dağılım çizelgesinde açıkça görülür)

TEŞHİS

Klinik belirtiler

Bu hastalık genellikle kadınlarda görülür.

Tiroyidin düğümü (burada adenom) her zaman ele gelmeyebilir ve ancak tamamlayıcı incelemeleriyle ortaya konabilir (iyot 131 dağılım çizelgesi) .

Tiroyidin aşırı çalışmasının belirtilerini daha önce, tiroyidin aşırı çalışmalarının klinik tablosunu incelerken açıklamıştık. Bu hastalıkta belirtiler, genellikle 40-50 yaş arasında görülürler. Kalp-damar bozukluklarına, zayıflamaya ve sinirliliğe çok sık raslanır. Göz fırlaklığı yoktur; ama bazen, üst göz kapağı çekilebilir.

Tamamlayıcı muayeneler

Teşhis özellikle, radyoaktif iyotla (iyot 131, durağan iyot 127′nin izotopu) incelemelere dayanır.

İyot 131 dağılım çizelgesi genellikle, öteki bölümleri radyoaktif 131′i az bağlayıcı bir tiroyit bezi içinde, aşırı bağlayıcı, -tek, yuvarlak bir düğüm gösterir. Sağlam tiroyit dokusu, ön hipofiz TSH’sı tarafından uyarılmamaktadır; çünkü iyotlu tiroyit hormonlarının düzeyi çok yüksektir ve hipotalamus-hipofiz çiftini bütünüyle durdurur.

Düğüm (adenom) kendi başına salgılama yapar.

Dışardan verilen TSH’yla yapılan test (ya da Querido ve Stanbury testi), tiroyit bezinin sağlam bölümünün yeniden canlanmasına yolaçar.

İyot 131′in bağlanma eğrisi normal olabilir.

Aşırı işlevli tiroyit adenomu tarafından salgılanan hormonların incelenmesi, bunların doğal yolla yapımının bütünüyle normal olduğunu doğ-rulayabilir. Adenom özellikle tiroksin salgılar.

Asil refleksi çizimi, bacak arka kaslarının yarı kasılma süresinin kısaldığını ortaya koyar.

Tek başına ya da T3 testinden sonra yapılan iyot 131 dağılım çizelgesine oranla, öteki incelemelerin pek yararı yoktur.

EVRİM

Aşırı işlevli tiroyit adenomunun tedavisiyle,ti-royidin aşırı çalışmasının bütün biçimlerinde görülen, ama Basedow hastalığında inceleyeceğimiz ihtilatlar, özellikle de kalp yetmezliği önlenir.

TEDAVİ

Tedavi, genellikle adenomun cerrahi girişimle çıkarılmasına dayanır.

cinsel yaşamın bir dönemi (gebelik, doğumu izle-’ yen dönem) sırasında yerleşir.

Tiroyit bezinin aşırı çalışması tablosuna, Ba-sedow hastalığının 3 özel belirtisi eklenir: Guatr; göz belirtileri; bacakta kaval kemiğin ön yüzünde miksödem.

Guatr

Genellikle küçük, bazen bakışımsız ve yaygındır, yani tiroyit bezinin tümünü kapsar. Kıvamı, her yanında esnektir. Dinlenmede, guatr üstünde kalbin kasılma döneminde bir üfürüm algılanır. Tiroyit bezinin hacmi ile klinik belirtiler arasında hiç bir orantı yoktur; kadında âdet kanaması döneminde, bezin hacmi artabilir. Yutkunmayla hareket eder. Elle muayenede, kalbin kasılma dönemindeki üfürümle ilgili bir titreşim algılanır.