Sağlık Bilgileri

SAFRA TAŞI OLAN BİR HASTANIN SAĞLIK KORUNMASI

İçki içebilir rni?

Elden geldiğince az. Alkol alma, safra kesesinin çalışmasını etkiler ve yeni bir safra koliğini başlatabilir.

Ameliyat sonrası evrede ise durum bambaşkadır; beslenme rejimi bütünüyle normale döner, alkol bakımından da bir kısıtlama yoktur.

Yolculuk , spor yapabilir mi?

Buna verilecek yanıt uygulanan tedavi ile ilişkilidir. Ameliyattan önce, hasta pek yolculuk (özellikle otomobille), ağır hareketler, jimnastik yapmamalıdır; bunlar taşın safra yolunda hareketine neden olarak, bir safra koliği nöbeti yaratabilir. Ameliyattan sonra ise, bunların hiç önemi yoktur.

Meslek yaşamı açısından dikkat edilmesi gereken noktalar var mıdır?

Yukarda sözü edilen yolculuklar (özellikle otomobille) ve alkol kullanımı dışında (özellikle iş yemeklerinde dikkatli olunmalıdır), meslek yaşamında dikkat edilecek bir nokta yoktur.

Tıbbi denetim gerekli midir?

Evet, özellikle henüz ameliyat yapılmamışsa, belirli aralıklarla karaciğer işlevlerinin durumu araştırılmalıdır.

Hasta ameliyat olduktan ve bir ilk muayeneden sonra, ameliyatı izleyen 2.-3. aylarda da (hasta acil bir ameliyat geçirmemişse ve yerel durum iyi bir elle muayene ile, röntgen muayenelerine izin vermişse) denetimlere son verilebilir.

Hasta yolculuğa çıkarken yanına ilaçlarını ve reçetelerini almalı mıdır?

Mutlaka gerekli değildir, herşey yolculuğun uzunluğuna bağlıdır. Uzak bir yolculuğa çıkılıyorsa ve hastanın sağlık durumunun bozulması olasılığı varsa, bir safra koliği olasılığını düşünerek, yanına ağrı kesici ve kasılma çözücü ilaçlar, hattâ ivegen safra kesesi iltihabı olasılığını da düşünerek antibiyotikler almalıdır.

büzücü kasını keserek açmaktır (bu durumda koledoka alt uçtan girilmiş olur); buna büzücü kas açma denir. Onikiparmak barsağı açılarak koledok kanalının, alt bölümüne ulaşmayı sağlayan bu son yöntem, bazı durumlarda çok yararlı olmasına (taşın Vater ampulüne yerleştiği durumlar) karşılık, çok ender kullanılır; çünkü, ameliyat sonrası kanamalı ivegen pankreas iltihaplarına yolaçıp hastanın durumunu ağırlaştırabilir.

Genellikle en çok kullanılan yöntem, onikiparmak barsağı üstünden koledok kanalı açmadır.

Koledok kanalındaki keşi tam olarak kapatılabilir (buna «ideal koledokotomi» denir). Ama bu yöntem sakıncalı olabileceğinden, cerrahların çoğu, safra yollarında basınç fazlalığını önlemek için kesiyi tam olarak kapatmayıp, koledokta bir T direni bırakmayı yeğ tutarlar.

Bu diren genellikle bir Kehr direnidir: T biçiminde bir direndir; uzun dikey kolu ayrı bir kesiyle deriden çıkarılır; enine kolları ise koledok içinde bırakılır: Böylece uzun kol kapatıldığında (bir pensle), safra ister istemez normal yolundan geçer ve uzun kol yeniden açıldığında, bir bölümü dışa akıtılır.

Bu diren 15 gün süreyle yerinde bırakılır (14. gün karşıt madde verilerek, denetleme amacıyla koledok kanalı filmi çekmek için); denetleme filmi normalse, yani safra yolları açık ise, T direni çıkarılır. Ama bazen yerel durum (çok genişlemiş bir koledok kanalında yeniden safra göllenmesi olacak ve taş oluşumu ile iltihap tekrarlayacaktır) normal yolların kullanımını engeller. O zaman, safra yollarından barsaklara bir yol açılır; ya ince barsak karaciğer kanalına birleştirilir (karaciğer-boşbarsak ağızlaştırması) ya da koledok kanalı onikiparmak barsağı üstüne getirilir (koledok kanalı-onikiparmak barsağı ağızlaştırması). Bu işlemler oldukça karışıktır; yerel duruma ve cerrahın becerisine göre başarı oranı değişir. Karın çeperinin kapanması kat kat yapılır; bu alanlarda (özellikle şişman hastalarda), dikiş açılması ve yara ayrılması olasılıkları gözönünde bulundurulmalıdır.

Ameliyat sonrası bakım da hastalığın geleceğinde önemli rol oynar.

Direnlerin çalışıp çalışmadığı denetlenir; ayrıca bir mide borusuyla sindirim kanalı salgıları çekilir; damar yoluyla hastaya şekerli serum, antibiyotikler, kan ve elektrolitler verilip, yeterli beslenmesi sağlanır; özellikle toplardamar iltihaplanması ve pıhtı oluşumu gibi ihtilatlar önlenir.

Sonuçlarsak, cerrahi yönden yapılabilecek bütün girişimler aynı anda yapılmalıdır. Gerçekten, istatistikler incelendiğinde, bozuklukların tümü aynı anda düzeltildiğinde, tedavi sonuçlarının yalın safra taşındaki sonuçlar gibi olduğu (yüzde 90 başarı) görülür. Oysa ameliyat 2 evrede, ayrı zamanlarda yapıldığında, başarı oranı düşmektedir.