Sağlık Bilgileri

Kastan oluşan bir depo olan sidik torbasına, değişik ameliyatlar uygulanabilir: Sidik torbası açma (sistotomi); sidik torbasına boru koyma (sistostomi); sidik torbasının kapatılması (torba fistülleri); sidik torbasının büyütülmesi barsak sidik torbası onarımı); kısmen kesilip çıkarılması (kısmi sidik torbası çıkarma); çıkarılması (tam sidik torbası çıkarma), sinirlendirilmesi (sidik torbası sinir cerrahisi).

SİDİK TORBASI AÇMA

Torba içine doğrudan (taş, ur çıkarılması; divertikül çıkarılması; sidik borusunun başka bir yere ağızlaştırılması; v.b.) ya da dolaylı (prostat çıkarma; adenom; sidik torbası çıkarma) ameliyatların uygulanması için, sidik torbasının açılması (sistotomi) gerekir. Çatı kemiğinin 4cm üstünden yatay bir karın kesişi yapılarak sidik torbasına varılır. Sidik torbası uzunlamasına bir kesiyle açılır.

SİDİK TORBASINA BORU KOYMA

Karnın alt bölgesinde beden orta çizgisi üstünden yapılan küçük bir kesiyle sidik torbasına girilir ve buradan konan çok delikli polietilen (pezzer) bir boru, torbadaki sidiğin geçici olarak boşaltılmasını sağlar (sistostomi).

Kesin boşaltım, torbanın karın çeperine ağızlaştırılması; ve dolaysız bir yol yapılmasını gerektirir.

TORBANIN KAPATILMASI

Sidik torbasıyla deri arasındaki fistüllerin (dışa açılmalar), torbadan dışarı sidik yoluyla olan boşalımın serbest ve depo sığasının yeterli olduğu durumlarda, kapatılmaları gerekir.

Sidik torbası deri fistülü, yalnızca fistül çevresi hastalıklı dokuların kesilip çıkarılmasını, karın çeperiyle bütün bağlantısını yitirmesi gereken torbanın serbestleştirilmesini ve torbadaki deliğin onarımını gerektirir. Dikiş ipliği (yabancı cisim) üstünde taş gelişebileceğinden, torbadaki deliğin kapatılmasında yalnızca; eriyebilen iplikler kullanılmalıdır. Sidik torbası dölyolu fistülü (doğum sonrasında ya da ameliyat sonrasında oluşur), torba ile dölyolunun geniş olarak ayrılmasından sonra artmış bağdokusu ve iltihaplı dokular kesilip çıkarılmadan ya da mukozanın dışa dönmesi önlenerek 2 evrede özenli bir torba kapama ameliyatı (torba torbayla kapatılır) uygulanmadan iyileşemez.

Bunu uygulayabilmek için fistüle ulaşmak büyük önem taşır. Dölyolundan ve dölyolu apışarasından girme en iyi yöntemdir. Doğrudan torbaya girme ya da karın boşluğu yoluyla torbaya girmeyse, hâlâ tartışmalıdır. Sidik torbası kalın barsak arasındaki fistüllerde, her iki organ serbestleştirilip ayrıldıktan sonra, ayrı ayrı onarılır.

TORBANIN BÜYÜTÜLMESİ

Bağdokusu artması sonucu büzülmüş ve küçülmüş, bu durumun bütün sonuçlarıyla (sürekli sık sidik çıkarma-, sidik tutamama; torbadan böbreğe sidik geri kaçışı; böbrek yetmezliği) birlikte sığasını yitirmiş içi boş kas, ancak çeperi kas tabakası kapsayan içi boş başka bir organla (barsakla) büyütülebilir. Torbanın hastalıklı kubbesi kesilip çıkarıldıktan sonra ve torba yüzeyi üçgenin-kine indirgendiğinde, kıvrım barsak, sol kalın barsak ya da sağ kalın barsaktan alınan bir parçayla, yeni bir depo oluşturulabilir. Yamanın seçilmesi, kuramsal fizyolojik düşüncelerden çok, bölgesel yerleşimine ve barsağın özelliklerine (kısa ya da uzun zar) bağlıdır.

Elde edilen sonuçlar veremde, sidik torbası ara-dokusu iltihabında ve ilerleyici olmayan bilharziyazda son derece başarılıdır.

KISMİ SİDİK TORBASI ÇIKARMA

Bozunun yerine göre, değişik uygulamalar vardır. Doğal yollardan sidik akımının sürekliliği korunarak bozunun köklü tedavisi aranır:

— doğal yoldan (sidik yolu aracılığıyla) sidik torbasına girilerek, sidik torbası çeperinden yuvarlak bir bölümün çıkarılması;

— üçgen ve yan yüzlerin bir bölümü korunarak, yalnızca sidik torbası tepesinin çıkarılması;

— sidik torbasının yarısının yay biçiminde çıkarılması ve sidik borusunun geri kalan yarım torbaya birleştirilmesi;

— sidik torbasının tepesi korunarak üçgenin çıkarılması, sidik borularının geri kalan bu kubbeye ağızlaştırılmasi ve korunan küre bölümünün prostat tabanına dikilmesi.

TAM SİDİK TORBASI ÇIKARMA

Sidik torbasının bütünüyle çıkarılması, günümüzde teknik yönden bazı sidik torbası urlarına «köklü» bir amaçla, bazılarınaysa da «geçici» olarak (kanamanın durdurulması için tam sidik torbası çıkarma; v.b.) uygulanır. Bu işlem aslında 2 ayrı ameliyattan oluşur:

— sidik torbasının çıkarılması;

— kesilmiş sidik borularının seçilen bir yere ağızlaştırılması.

Yalnızca torba çıkarılabileceği gibi, birlikte leğen lenf düğümleri, prostat ve sperma kesecikleri de çıkarılabilir. Bunun için, torbayı leğen içinde yerinde tutan bütün dokuların, damar ve sinirlerin kesilmesi ve kanamanın durdurulması gerekir.

Sidiğin akıtılacağı yolun seçilmesi, ister sidik torbası çıkarılmadan önce (2 evreli ameliyat), ister torba çıkarıldıktan sonra (tek evreli ameliyat) olsun, başlıca. konuyu oluşturur. Olayın kökenindeki hastalık, hastanın yaşı ve cinsi, yapısı, önceden uygulanan yüksek enerjili ışınlama ve verilen dozların bilinmesi, organı çıkarılacak kişinin istekleri, verilecek kararda göz önüne alınmalıdır.

Hastanın özelliğine göre, sidik borusunun doğrudan ya da bir ince barsak yamasıyla deriyle ağızlaştırılması, kalın barsağa ağızlaştırılması ya da göden barsağından sidik torbası hazırlanması arasında seçim yapılır.

Kuşkusuz ideal olan, çıkarılan organın yerine hemen aynı işlevi görecek yeni bir torba yapmaktır. Torbanın yerine, hemen, her 2 sidik borusunun içine açıldığı bir barsak yamasının (ince ya da kaim barsaktan alınma) yerleştirilmesi, ilgi çekici sonuçlar vermiştir. Hastaların yüzde 70-80′inde, gündüz sidik tutma gerçekleştirilmiştir. Oldukça sık görülen geceleri sidik tutamamanm da koruyucu önlemleri vardır (plastik torba; v.b.).

TORBANIN SİNİRLENMESİNİN DÜZENLENMESİ

Kuyruk sokumu kemiği önü sinir ağının kesilmesi, «kasılmış» torbaların tedavisinde belirli iyileşmeler sağlanmıştır. Bununla birlikte, sinirlenmeyi düzenleme ameliyatı çoğunlukla düzeltemeyeceği bozukluklar (bağdokusu artışının başlamış olduğu torba büzülmesi; büzücü kasta bir gerilme artışı) için uygulanmış olduğundan, günümüzde uygulama kararı, günden güne daha az verilmektedir.