Sağlık Bilgileri

ŞİFALI BİTKİLERİN TOPLANMASI ve KURUTULMASI

Kesinlikle tanıdığınız şifalı bitkileri toplayınız. Toplanacak şifalı bitkilerin de hangi kısmı gerekiyorsa o kısım alınmalıdır.

Nadir bulunan, nesli tükenmekte olan bitkiler asla toplanmamalı hatta mümkünse kültürü yapılarak çoğaltılmalıdır.

Şifalı Bitkilerin Toplanması ve Kurutulması

Şifalı bitkiler yağmurlu, sisli ve nemli havalarda asla toplanmamalıdır. Sabah ıslaklığı gittiğinde öğlene yakın toplanan bitkiler, en yüksek değerde şifâ verirler. Tozlu, pislenmiş, otomobillerin geçtiği yol kenarlarında veya fabrika dumanlarının çöktüğü endüstri bölgelerinde toplanan bitkilerin hiçbir şifâ değeri yoktur; hatta ağır metaller ve zehirli gazlar içerebileceklerinden zararlı bile olabilirler. Zehirli zırâî mücadele yapılmış tarla kenarlarındaki bitkiler de değersizdirler.

Toplanacak bitkinin yaprakları genç, taze ve gevrek, çiçekleri ise yeni açmış olmalıdır. Bitki sapı ile toplanacak ise çiçeklenme başladığında toplanmalıdır.

Toplanacak bitki kökleri ise tamamen geliştiklerinde kazılarak çıkarılmalıdır.

Toplanan Bitkilerin Kurutulması

Bitki kurutmayı konserve etmek gibi görmeli ve toplanır toplanmaz hemen kurutmaya uygun şekilde başlanmalıdır. Bu şekilde bakteri, küf ve mantarların oluşması da önlenmiş olur.

En iyi kurutma bir elek üzerinde, ince serilerek alttan ve üstten hava alır şekilde, temiz havalı gölgelik bir yerde yapılır.

Aromatik (kokulu) bitkiler uçucu yağlar taşıdıklarından 35 derecenin üzerinde kurutulmamalıdırlar. Bütün bitkileri küçük demetler halinde yukarıda bahsedilen yerlerde asarak kurutabilirsiniz.

Kökler ise temizledikten sonra ikiye bölerek veya küçük parçalara ayırarak kurutulur.

Şifalı bitkileri toplarken şu soruları kendinize sorunuz:

1- Aradığım bitkiyi hiç şüpheye düşmeden bulabilir miyim?

2- Bazı bitkilerin benzer zehirlileri olduğunu biliyor muyum?

3- Hangi bitkilerin zehirli dolayısıyla kullanımlarının ölüm tehlikesi getireceğini biliyor muyum?

4- Toplayacağım bitkiyi nasıl muhafaza edeceğimi ve onu nasıl kullanacağımı biliyor muyum?

DİKKAT ÇOK ÖNEMLİ: Memleketimizde çok tanınan ve kolay bulunabilen, az da olsa ülkemizde olmayıp ancak aktarlarda rahatça satın alınabilecek önemli şifalı bitkileri tanıttık. Nerelerde bulunabileceklerine işaret ettik, ancak kesinlikle tanımadığınız bir bitkiyi toplamaya çalışmayınız.

ÖNEMLİ BAZI BİLİMSEL TERİMLERİN AÇIKLAMASI

Eter (uçucu) yağları: Ağırlıklı olarak çeşitli hoş ve keskin kokulu uçucu maddelerin sıvı haline getirilmiş şekilleridir. Bu yağlar aroma tedavisinin temel malzemeleridir. Eter yağları, kimyasal yapıları değişik olan yağlardır (zeytinyağı gibi).

Alkoloidler: Kuvvetli tesiri olan, alkaliler gibi etkili azot ihtiva eden tabii maddelerdir, atropin vs. gibi.

Cumarin: Kurutulmuş, kokulu yapışkan otunun koku veren maddesidir. Bitkiler âleminde ekseriyetle flavonlara akraba olarak şekere bağlı bulunurlar. Kurutma esnasında şekerin ayrılmasından sonra bu tipik koku ortaya çıkar. Cumarin, çimenlerde olduğu gibi birçok bitkide bulunur.

Flavonlar: Bitkiler âleminde yaygın olan renkli tabii maddelerdir. Bilhassa C vitamininin etkisini arttırdığı gibi, damar cidarlarının da esneklik ve kalınlıklarını arttırırlar.

Meyve asitleri: Mineral asitlere kıyasla hafif bitkisel asitlerdir. Elma asidi, üzüm ve limon asidi gibi.

Tanenler: Proteinleri geriye dönüşsüz olarak değiştiren maddelerdir (deri tabaklanması gibi). Antibakteriyel olarak etki ederler.

Saponinler: Sıvı çözeltilerde köpürürler ancak kimyasal olarak sabunun yapısından daha karmaşıktırlar. Bunlar vücudun direncini arttırırlar.