Sağlık Bilgileri

SİNDİRİM SİSTEMİ CERRAHİSİ

YEMEK BORUSU CERRAHİSİ

Yemek borusu üç parçadan oluşur: Boyun, göğüs, karın bölümleri. Bu bölümlerin her birine giriş yolları farklıdır. Göğüs parçasına giriş genellikle 5. ya da 6. kaburgalararası aralık düzeyinde göğüs kafesi açmayla (torakotomi) gerçekleştirilir.

Birçok ameliyat biçimi Vardır. Yemek borusu çıkarma (özofajektomi) ameliyatında, yemek borusunun tümü çıkarılır; genellikle bir yemek borusu onarımı (özofagoplasti) ile sonuçlanır; yani aynı kişiden alman başka bir organ parçası (sözgelimi kalın barsaktan ya da mideden damarlarıyla birlikte alman bir parça), çıkarılan yemek borusunun yerine konur ve süreklilik sağlanır. Bunlar güç ve hastayı sarsıcı ameliyatlardır; yalnızca normal beslenmeyi bozacak darlık yapmış önemli yemek borusu yanıklarında ve bazı yemek borusu kanserlerinde uygulanırlar.

Yemek borusunun kısmi çıkarılmasında, yemek borusunun bir bölümü çıkarılır ve kalan iki uç birbirine ağızlaştırılır. Bu ameliyatın yerine göre güçlükleri vardır; çıkarılması en zor olan bölüm orta bölümdür (yemek borusunun 1/3′ü); çünkü bu bölümün anatomik yeri önemlidir. Büyük damarlar orada çaprazlaşmaktadır. Bu ameliyat çeşitli durumlarda (ur, divertikül) uygulanır. Parçanın çıkarılmasından sonra, kalan yemek borusu bazen mide ile ağızlaştırılır (yemek borusu-mide ağızlaştırma ya da özofago-gastrostomi); bazen de bir barsak kıvrımı ile birleştirilir (yemek borusu-boşbarsak ağızlaştırılması ya da özofagoje-junostomi)

MİDE CERRAHİSİ

Karın çeperi ve zarının açılarak karın organlarına ulaşmaya, karın açma (laparatomi) denir. Mideye bir cerrahi girişim yapılıyorsa, göbek üstünden orta çizgide bir keşi yapılır; ama bazen gö-ğüs-karın açma (torako-abdominal giriş) gerekebilir; yani göğüs yoluyla karın boşluğuna ulaşılır. Midenin yalın olarak açılmasına, mide açma (gast-rotomi) denir. Mideyi karın çeperine ağızlaştırma (gastrostomi), yemek borusunun beslenme sondasını geçirmeyecek derecede tıkandığı durumlarda (kanser, v.b.), hastayı besleme amacıyla mideye sürekli bir delik açma ameliyatıdır. Midenin bütününün ya da bir bölümünün çıkarıldığı ve kalan parçasının onikiparmak barsağı ya da boşbarsak ile ağızlaştınlarak barsaklara geçişin sağlandığı ameliyata da mide çıkarma (gastrektomi) denir. Bütün midenin çıkarılması, bir bölümünün çıkarılmasına (parsiyel gastrektomi) oranla daha ender uygulanır.

Genellikle midenin 2/3′lük alt bölümünün çıkarıldığı ameliyata mide çıkarma (gastrektomi) denir. Sürekliliğin yeniden sağlanmasının onikiparmak barsağıyla ya da ince barsağın kıvrımlarından biriyle yapılmasına göre, çeşitli ameliyat tipleri vardır. Mide-onikiparmak barsağı ağızlaştırma (gastro-düodenostomi); mide-boşbarsak ağızlaştırma (gastro-jejunostomi).

Mide-barsak ağızlaştırma (gastro-enterostomi) bir yol değiştirme ameliyatıdır. Yerlerinde bırakılan mide kapısı ve onikiparmak barsağı arasında bir kısadevreyle, mide doğrudan doğruya ince barsağın bir kıvrımına ağızlaştınhr.

Anahtar ve anahtarlığını yutan bir kişinin barsaklarının röntgen filmi. Genellikle, yutulan maddeler dışkı ile dışarı atılır.

BARSAK CERRAHİSİ

Barsak hastalıklarının büyük çoğunluğunda ameliyat başlıca tedavi yöntemidir.

Sindirim kanalının barsak bölümü ayrı parçalar halinde düşünülemez. Barsak çıkarma ameliyatları sık uygulanır; barsağm bir bölümünün canlılığını yitirdiği (sözgelimi tıkanma sonucu) korkusu varsa, o bölüm hemen çıkarılır. Sonra, kalan barsak uçları birbirine ağızlaştınlır. Boşbarsak deri ağızlaştırması (jejunostomi) ameliyatı, ince bar-sakta içinden bir beslenme sondası geçecek biçimde kalıcı bir delik açmaktır; sindirim kanalının yukarı bölümünde besinlerin girmesine bir engel bulunduğunda uygulanır. Genellikle kaim barsak düzeyinde uygulanan yapay makat dâ aynı ilkeye dayanır; ama bu kez amaç, normal yolla boşalamayan barsağı boşaltmaktır. Büzücü kas taşımadığından, bu yapay açıklığa dışkıyı tutması öğretilemez ve istemsiz olarak barsaktan sürekli dışarı atılan maddeleri toplamak için, oraya bir torba koymak gerekir.

Özellikle kalın barsak düzeyindeki cerrahi girişimlerde, hasta ameliyata mutlaka önceden hazırlanmalı, barsaklar temizlenmeli ve barsak dikişlerinde oluşabilecek iltihap tehlikesi elden geldiğince azaltılmalıdır. Gerçekten, ağızlaştırma yerindeki dikiş çizgisinde oluşacak bir iltihap, karşılıklı parçaların açılmasına neden olur. Dikiş yerindeki bu delikten, barsak sıvısı karın boşluğuna sızıp ihtilatlara (sözgelimi karın zarı iltihabı, apseler) yolaçabilir.