Sağlık Bilgileri

SITMA
Tanımı: (Malarya) Sıtma parazitinin etken olduğu bir enfeksiyondur.
Nedenleri: Anofel türleri sivrisineklerin sokmasıyla insan­dan insana bulaşan titreme, ateş, baş, kol, bacak ağnsı ve ter nöbetleriyle kendini gösteren bir hastalıktır.
Öneriler: Bir çay fincanı kaynar suyun içine ince kıyılmış bir çay kaşığı sürüngen mayasıl otu katılıp demlenmesi için kısa; bir süre beklendikten sonra süzülüp gün içinde aralıklarla yudumlanarak içilir.
* Bir litre suyun içine birer çorba kaşığı ince kıyılmış pa­patya ve acı pelin katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çorba kaşığı içilir.
* Aynı oranda ince kıyılmış veya havanda dövülerek ezil­miş olan gül yaprağı, söğüt yaprağı, nane ve rezene iyice karıştırılıp harman edildikten sonra; bir çay fincanı kaynar suyun içi­ne bir çay kaşığı bitki harmanı katılıp demlenmesi için kısa bir süre beklendikten sonra süzülüp günde iki kez sabah ve akşam; olmak üzere birer çay fincanı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış kuru leylak yap­rağı katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün bi­rer çay kaşığı süzme bal ilavesiyle birer çorba kaşığı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış san çiçekli de­ve dikeni (sadece çiçekleri) katılıp kaynatılmasının ardından sü­zülerek günde üç öğün birer çay kaşığı süzme bal ilavesiyle bi­rer çorba kaşığı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ufalanmış söğüt kabuğu ka­tılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay fincanı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç boyacı sumağı ve kızılcık katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay fincanı içilir.
* Bir çay fincanı soğuk suyun içine ince kıyılmış bir çay kaşığı oranında ebegümeci katılıp demlenmesi için on iki saat bekletildik­ten sonra, süzülerek ılıtılmak için içi kaynar su dolu olan bir başka kabın içine ihyana kadar bırakılıp ardından, günde iki kez, sabah ve akşam olmak üzere yarımşar çay fincanı yudumlanarak içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış demirhindi ka­tılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay fincanı içilir.
* Havanda dövülerek toz haline getirilmiş olan bir tatlı ka­şığı maydanoz kökü bir su bardağı kaynar limon suyunun içine katılıp kısa bir süre beklendikten sonra süzülerek gün içinde aralıklarla yudumlanarak içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış semiz otu katı­lıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay fincanı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış kınakına katı­lıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç Öğün birer çay kaşığı süzme bal ilavesiyle birer çorba kaşığı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış okaliptüs yap­rağı katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay kaşığı süzme bal ilavesiyle birer çorba kaşığı içilir.
* Bir litre suyun içine bir avuç ince kıyılmış nilüfer çiçeği katı­lıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde üç öğün birer çay ka­şığı süzme bal ve limon suyu ilavesiyle birer çorba kaşığı içilir.

Anofel adı verilen sivrisineğin dişisi ta­rafından aktarılan bir hücreli asalağın yolaçtığı bulaşıcı ve ateşli bir hastalıktır. Sıtma plazmodyumunun iki gelişme ev­resi vardır. Birincisi sivrisinekte ge’çen eşeyli evre, ikincisi insanda geçen eşey­siz evredir. Sivrisinek bir insanı ısırdığın­da, eşeysel gelişmesini tamamlamış olan asalağı da aktarır. İnsan dokularına yerleşen asalak, oraGa çoğalır; yeni asa­laklar alyuvarlara ulaşırlar. Eşeysiz evre burada sürer. Üç tür sıtma vardır. Plasnodium vivax’ın yolaçtığı sıtma, gfin ışın nöbet yapar. Daha çok yumuşak iklimli bölgelerde yaygındır. Her iki gün­de bir (48 saatte bir) ateş nöbeti görülür. Şiddetli titremeler ve arkasından bol ter leme görülür. Ateş düşünceye kadar ter­leme sürer gider. Plasmodium malariae ise, dört günde bir tutan sıtma nöbetine yolaçar. Her .72 saatte bir ateş nöbeti gelir. Plasmodium praecox asalağının meydana getirdiği nöbetler düzensiz aralıklarla gelir. Daha çok tropikal iklim­lerde görülen bu tür sıtmada hastanın durumu ağırdır. Bir süre sonra, beyin de hastalığın etkisine girer. Bu durum has­tanın ölümüne yolaçar. Asalak taşıyıcı sivrisineğin üremesini sağlayan su biri­kintilerinin bulunduğu her yerde sıtma­ya rastlanabilir.

Sıtmanın genel belirtileri karaciğer ve dalak şişmesi ve arkasından alyuvarlardaki hemoglobin miktarının azalması belirlenen kansızlık olarak sıralanabilir. Sıtma geçiren bir kişi yeniden sıtmaya yakalanabilir. Bağışıklık meydana gelse bile, ancak o tür plazmodyum içindir ve çok kısa sürer. Sıtmanın teşhisi oldukça kolaydır. Sıtmadan korunmada ve teda­vide kinin ya da özel olarak hazırlanan atebrin, plazmokin gibi ilâçlardan yarar­lanılır. Öte yandan, haşarat öldürücü ilâçlar da yarar sağlar. Bunlardan DDT sivrisinekleri ve larvalarını yok eder.

Sıtma bir kan hayvancığının yolaçtığı bir asalak hastalığıdır. Hastalığın insana dişi anofel (sıtma sivrisineği) geçirir. Asalak gelişme çevrimine siv­risineğin midesinde başlar ve insan kanında sür­dürür. Resim çevrimin insandaki ilk bölümünü göstermektedir.
Soldan sağa doğru: Bir kan hücresinin içinde, şizont adı verilen küçük yuvarlak bir cisim görülür, şizont alyuvarın zararına büyür; sonra çekirdeği birçok öğeye bölünür, bu öğeler de alyuvarın merkezi çevresinde çember oluşturacak biçimde dizilirler; bu çember kopunca, çekirdekli hücre-cikler dağılarak öbür alyuvarlara girerler.