Sağlık Bilgileri

TAS DIŞI SAFRA KESESİ VE YOLLARI HASTALIKLARI

Bu ad altında çok çeşitli safra kesesi yolları hastalıkları toplanır: Doğuştan bozukluklar; kolesistoz; taşsız safra kesesi iltihabı; safra kesesi dönmesi; safra kesesinin işlevsel bozuklukları.

DOĞUŞTAN BOZUKLUKLAR

Safra kesesi bulunmayabilir ya da 2 tane olabilir (her birinin kendi kanalı vardır). Safra kesesi 2 gözlü, 3 gözlü olabilir ya da bir divertikülü bulunabilir. Kese dibinde bir boğulma vardır (Frigyalı başlığı biçimi).

Safra kesesinin konumu anormal olabilir: Karaciğerin sol lobu altında; karaciğer içine bütünüyle gömülmüş.

Bu bozukluklar genellikle belirti vermez ve sistemli muayene sırasında ortaya çıkarılırlar.

KOLESİSTOZLAR

Safra kesesinde iltihaplı olmayan anatomik bir bozukluk bulunmasıyla nitelenirler. Başlıcaları şunlardır:

— safra kesesinin fazla yüklenmesi;

— safra kesesi polipleri;

— safra kesesi divertikülleri.

Safra kesesi yüklenmeleri Safra kesesi kolesterozu

Safra kesesi mukozasının kolesterol esterleriyle yüklenmesidir: Mukoza kahverengimsi sarı renklidir; olgun çilek görünümündedir. Hastalık ilerledikçe, mukozadan kese boşluğuna küçük polip biçiminde uzantılar oluşur.

Hastalık daha çok, ailesinde benzer bir hastalık taşıyan kadınlarda görülür. Klinik belirtileri son derece çeşitlidir: Bulantı; kusma; kabızlık ya da ishal; yarım baş ağrısı; safra koliği nöbetleri.

Bu tür belirtiler saptandığında, genellikle safra yollarının röntgen filmi çekilir ve Boyden yemeği (yumurta sarısı) yedirildikten sonra, ağız yoluyla iyotlu ilaç (biloptin, telepâk, orobileks) verilerek safra kesesi filmi alma uygulanır.

Şunlar görülür:

— safra kesesi çeperinde yerleşmiş çok sayıda boşluk görüntüsü;

— safra kesesi saydamsızlığında artış;

— çabuk boşalan safra kesesinde aşırı gerilme.

Hastaların yarısında kolesterol taşları oluşur. Taş varsa safra kesesi çıkarılır. Yoksa, ilaç tedavisi yeterlidir.

Porselen safra kesesi

Safra kesesi çeperinin kireçleşmesidir. Ender raslanan bu hastalık, özellikle yaşlı kadınlarda görülür ye genellikle belirti vermez. Yalnızca birlikte bir de taş varsa (hastaların yüzde 50′si) belirti verir. Klinik muayenede, karaciğeraltı bölgede sert, yuvarlak, kaygan, sınırları karaciğerden ayırdedilemeyen bir kütle ele gelir; başlangıç bölümü seçilemez. Standart röntgen muayenesinde (hazırlıksız karın filmi) kesenin genellikle taşlar kapsayan ve kenarları daha yoğun görünen oval bir saydamsızlık biçiminde görülmesiyle teşhis konur.

Safra kesesi polipleri

Ya iyicil epitel urları (papillom) ya da adenomlar sözkonusudur. İyicil epitel urları, saplı küçük urlardır (dip bölümlerinde ince bir parça ile mukozaya bağlıdırlar). Adenomlar genellikle tektir; safra kesesinin dip bölümünden, salgı bezlerinin bulunduğu bölümden çıkarlar. Klinik belirtiler safra kesesi yüklenmelerininkilerle aynıdır. Safra kesesi filmi çekme sırasında, urlar tek ya da çok sayıda boşluklar (dolmayan alanlar) biçiminde görüntü verirler; görüntüleri taşlardan daha açık renklidir; hastaya Boyden yemeği verildikten sonra daha iyi görülürler.

Safra kesesi divertikülleri

Ender raslanırlar; röntgen filminde divertiküllerin görünür duruma gelmesiyle nitelenirler. Safra kesesinin normal sınırında, gerdanlık biçiminde nokta nokta görüntüler verirler. Mikrop alıp iltihaplanabilirler ve taşsız safra kesesi iltihabının nedenlerinden biridirler.