Sağlık Bilgileri

TAŞSIZ SAFRA KESESİ İLTİHAPLARI

Genel bir enfeksiyonla birlikte olan safra kesesi iltihapları

En sık raslanan neden, tifodur. Safra kesesi iltihabı, ya hastalığı ortaya koyacak biçimde başlangıçta ya da tersine, tifonun 3. haftasında ortaya çıkar. Bu ikinci durumda, ateş, kusma ve karın çeperinde, karaciğeraltı bölgesinde kas direnci ile kendini belli eder. Bununla birlikte, cerrahi girişime gerek kalmadan, ilaç tedavisiyle iyileşir. Hastalığın başlangıç belirtisi olarak ortaya çıktığında, ameliyat kararı verilmiştir ve cerrahi girişim sonucunda safra kesesinden alman irinin incelenmesi, safra kesesi iltihabının nedenini bulmayı sağlar.

Birincil safra kesesi iltihapları

Oldukça ender raslamrlar ve nedenleri pek iyi bilinmez. Kese içinde safra birikimine ve iltihabına yölaçan kese boynu biçim bozukluklarına, pankreas sıvısının safra yollarına geri kaçmasına ya da safra kesesi damarlanmasında bozukluklara bağlı oldukları sanılır.

Asalak kökenli safra kesesi iltihapları

Sindirim sistemine solucan (askaris), kelebek (distomum) gibi asalaklar yerleşmesi sonucu ortaya çıkarlar.

Ameliyat sonrası ivegen safra kesesi iltihapları

Hastaların yüzde 50′sinde taşsızdırlar; karınla ya da küçük leğen boşluğuyla ilgili ameliyatlar gibi çeşitli cerrahi girişimlerden sonra görülürler; yaşlı erkekler de, ameliyattan 4-10 gün sonra ortaya çıkarlar. Erken ortaya çıktıklarında teşhisleri güçtür. Çok çabuk ilerleyen ağır bozukluklara yolaçtıklarmdan, hasta hemen hastaneye götürülmelidir. Ameliyat yeterince erken yapılırsa (safra

kesesi çıkarma), hastanın genel durumunun çok bozuk olduğu durumlar dışında, hastalığın geleceği iyidir.

SAFRA KESESİ DÖNMESİ

Çok ender raslanan bu hastalık, safra kesesinin kendi ekseni çevresinde dönmesi sonucu ortaya çıkar. Daha çok yaşlı kadınlarda görülür. Karaciğeraltı bölgesinde şiddetli ağrı vardır, teşhis ancak ameliyat öncesi evrede konur. Hastalığın geleceği, ameliyatın yeterince erken yapılması koşuluyla iyidir.

SAFRA KESESİNİN İŞLEVSEL BOZUKLUKLARI

Ciddi bir anatomik bozukluğu olmayan bir safra sisteminde oluşan safra kesesi işlev bozuklukları bu ad altında toplanır.

İki muayene biçimi vardır:

— ağız yoluyla safra kesesi filmi çekme; ameliyat öncesi ya da sonrası radyomano-metri; önemli 3 basıncın saptanmasını sağlar: Başlangıç basıncı; geçiş basıncı; kesede kalan basınç.

Bu muayeneler sayesinde birkaç değişik biçimi ayırdedilir.

«Duyarlı» safra keseleri

Klinik belirtileri yemeklerden hemen sonra, sağ kaburgalar altında, nöbetler biçiminde, kusma, bulantı ya da ishallerle gelen ağrılardır. Sarılık ve ateş yoktur. Bu durum, kese kanalının aşırı gerginliğinin sonucudur. Oddi büzücü kasında da bir iltihap, kasılma olabilir. Yapılan incelemelerde kese kanalının iltihap sonucu daraldığı görülmüştür. Bu da, kesenin aşırı çalışmasına neden olur.

Röntgen filminde, safra kesesinin çok erken boşalmasıyla nitelenirler. Radyomanometride safra kesesi ve kanalında geçiş basıncı yüksektir (bazen 40-50 sm civa). Kasılma çözücü ilaçlar iyileşmeyi sağlamazsa ameliyat gerekir: Safra kesesi çıkarılır.

Oddi büzücü kası da hasta ise, koledok kana-lı-onikiparmak barsağı ağızlaştırması yapılır ya da Oddi büzücü kası kesilir.

Safra kesesi tembelliği

Safra kesesi tembelliği (atonisi) klinik açıdan, sağ geğrek bölgesinde ağrılarla yansır; yarım baş ağrılarının eşlik ettiği çeşitli sindirim bozuklukları (bulantı, kusma, yağlı ve yumurtalı yemeklere katlanamama) vardır.

Röntgen filminde safra kesesi çok büyüktür;

geç boşalır; safra yollarında genel bir gerginlik azalması vardır.

Bu hastalıkta da iki tür tedavi uygulanır:

— önce ilaç tedavisi: Beslenme rejimi; kesenin boşalmasını ve safra salgısını artırıcı ilaçlar; onikiparmak barsağına boru konarak safranın dışarı çekilmesi ve böylece kesenin çalıştırılması; ılıca kürleri;

— sonra cerrahi tedavi: Kesede bir organik bozun yoksa gereksizdir.