Sağlık bilgileri

TİFO
Tanımı: Bir bağırsak hastalığıdır.
Nedenleri: Gram-negatif (Salmonella typhi) enfeksiyonudur.
Hastalık, su ve yiyeceklerin lağımla bulaşması sonucu ya­yılır, geçtikten sonra (çok hafif şeklinde dahi) bakteri, yıllarca safra kesesinde yaşayabildiğinden, böylece kişi taşıyıcı olur ve yiyecek dağıtımı gibi bir işle ilgilendiği takdirde de, sağlık şartlarına uyulmayan yerlerde, enfeksiyon yayılır.
Kuluçka devresi 1-2 haftadır. Hastalığın başlangıcı sinsidir. Baş ağrısı, bitkinlik duygusu, baş dönmesi, kol ve bacak ağnsı, bazen boğaz ağrısı ve Öksürükle görülür. Klasik işaretler, burun kanaması ve yüksek ateşe (geceleri daha da artar) eşlik eden na­bız yavaşlamasıdır. Birinci haftanın sonunda dil paslanır, yanaklar kızarır, bitkinlik artar ve deride 3-4 mm. çapında pembe noktalar belirir. Bu noktalar 10-12 tane kadar olup, kann ve gö­ğüs derisinde görülür ve iki gün içinde solup yeniden belirir. Dışkı ve idrarda bol miktarda tifo basili bulunduğundan, hastalı­ğın bu devresi çok bulaşıcıdır. Dışkı yumuşar ve bazen bağırsak ülserlerinden gelen kan da dışkıya bulaşır. Bu devrede bağırsak delinebilir.
Mutlaka uzman bir doktora danışmakta fayda vardır. Zira, tedavi edilmeden ilerleyen hastalığın sonucu Ölümdür.
Öneriler: Bir miktar kafuru bir şişenin boğazına kadar dol­durulur ve üzerine ağzına kadar saf zeytinyağı eklenerek, ağzı sıkıca kapatıldıktan sonra şişe iki hafta boyunca güneş görebile­ceği veya sıcak bir yerde bekletilir. Günde üç öğün bir kahve fincanı suyun içine beş damla damlatılarak kullanılır.
* Bir çay fincanı kaynar suyun içine bir çay kaşığı ince kı­yılmış koru dağlalesi katılıp demlenmesi için kısa bir süre bek­lendikten sonra süzülerek gün içinde uzun aralıklarla ve küçük yudumlarla içilir. Bitkinin zehirli olmasından ötürü doktor kont­rolünde kullanılması gereklidir.
* Her sabah aç kamına bir çay fincanlık cezvenin içine bir tatlı kaşığı iyice ezilmiş sarımsak ve bir çay kaşığı kekik katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek içilir.

Salmonella sekiz yüz kadar türü kapsa­yan bir bakteri grubudur. En bilinen tür 1880′de Alman bakteriyologu Kari Eberth’in tanımladığı tifo basilidir. Vü­cuda, içilen kirli su, süt ve sebze, midye ve istiridye gibi kabuklu hayvanlardan yapılan besinler yoluyla giren bu mik­rop salgın halini alabilen ve ağır bir has­talık olan tifoya yolaçar. Tifo son yıllarda, bir ölçüde denetim al­tına alınmıştır. Sistemli aşı kampanya­ları ve antibiyotikler hastalığın son yıl­lara kadar neden olduğu tehlikeleri önemli ölçüde azaltmıştır. Tifo belirtile­ri on iki ile on beş günlük bir kuluçka döneminden sonra, ortaya çıkar. Belirti­ler uykusuzluk, baş ağrıları, baş dönme­leri, burun kanamaları, mide bulantıları kusmalar, peklik, karın şişmesi olabilir. Hasta bitkin ve dalgındır. İştahını yitirir, ateşi kısa sürede 40 dereceye yükselir. Tifo aşısının bulunmasından önce, bu hastalığın yolaçtığı akciğer ve kalp bo­zuklukları gibi komplikasyonlar çoğu kez kısa ya da çok uzun bir koma duru­mundan sonra ölümle sonuçlanmaktay­dı. Tifo tedavisinin başlıca antibiyotiği olan kloramfenikol, her zaman öldürü­cü olmadığı halde hastada kalıcı izler bırakan ve hastanın uzun süre tam anla­mıyla iyileşmesini engelleyen bu komplikasyonları ortadan kaldırmıştır. Öteki salmonella türleri daha çok besin1 leri bozarak zehirlenmelere yolaçarlar. Bu türler zehirlenmeler bölümünde ele alınacaktır.