Sağlık Bilgileri

Yaralanmalar ve İlk Yardım

Yara; çeşitli dış etkiler sonucu deri ve deri altı dokusunun bütünlüğünün bozulmasına denir. Yaralanmaya neden olan kesici, delici, ezici cisimler ve fiziksel darbeler, kimyasal maddeler ya da radyasyon olabilir.

Basit yara; yalnızca deride meydana gelen yaralanmadır. Yara yeri sabunlu su ya da rivanol gibi antiseptik madde ile yıkanır. Yaranın üzeri temiz bir bez ya da steril gazlı bez ile kapatılır.

Ciddi yaralanmalarda; kanama varsa durdurulur, batan cisimler çıkarılmaz. Yaranın üzeri kapatılarak acil yardım istenir.

Baş yaralanmaları; kazalar sırasında darbenin şiddetine bağlı olarak baş yaralanmaları sonucu merkezî sinir sistemi organları etkilenebilir. Trafik kazalarında ölümlerin % 80′i baş ve omurga yaralanmalarından olmaktadır.

Baş yaralanmalarında ilk yardım uygulamaları şunlardır:

Bilinç kontrolü yapılır.

Yaşam bulguları ( solunum, nabız, vücut sıcaklığı) değerlendirilir ( ilk yardımın > ABC’si değerlendirilir.)

• Hemen tıbbi yardım istenir. Baş ve omurga yaralanması birlikte ise baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan düz kalması sağlanır.

• Kulaktan ya da burundan kan ya da sıvı geliyorsa kafatasında şekil bozukluğu varsa kafatası kırığı olabilir. Bu durumda tıbbi yardım gelene kadar yaralı yarı oturur pozisyonda bekletilir.

Göğüs yaralanmalarında; göğse giren cisim akciğerleri yaralar. Bunun sonucunda ağrı, solunum zorluğu morarma görülür.

Göğüs yaralanmalarında ilk yardım uygulamalan şunlardır:

Yaralının bilinç kontrolü yapılır.

İlk yardımın ABC’si değerlendirilir.

Batan cisim çıkarılmaz. Temiz bir bezle yaranın üzeri kapatılır.

Bilinci açık ise yarı oturur pozisyon verilir.

Ağızdan hiçbir yiyecek ya da içecek verilmez.

Yaşam bulguları sık sık kontrol edilir.

Şok önlemleri alınır.

Tıbbi yardım istenir (112′ den).

Karın yaralanmalarında; karın bölgesindeki organlar zarar görebilir. İç ve dış kanama ve buna bağlı şok oluşabilir.

Karın yaralanmalannda ilk yardım uygulamaları şunlardır:

• Hastanın ya da yaralının bilinç kontrolü yapılır.

• Yaşam bulguları değerlendirilir.

• Dışarı çıkan organlar içeri sokulmaya çalışılmaz, üzerine geniş ve nemli bir bez örtülür.

• Bilinç yerinde ise sırt üstü pozisyonda bacaklar bükülmüş olarak yatınlır. Isı kaybını önlemek için üzeri örtülür.

• Ağızdan yiyecek ya da içecek verilmez.

• Tıbbi yardım istenir.