Sağlık Bilgileri

Bu yaşlarda, daha önce anlatılan kanamalar görülebilir.
Özellikle bir ur olasılığı, polip ya da dölyatağı boynu kanseri düşünülmelidir.
Miyomlar
Dölyatağının düz kas liflerinden çıkan iyicil urlardır; yapılarında bağdokusu da vardır.
Hasta, âdet kanamalarının miktarı ve süresi giderek arttığı ve çoğunlukla pıhtılı olduğu için hekime başvuran 40 yaşını geçmiş bir kadındır. Dolayısıyle bu, âdet kanaması dönemi dışı kanamadır. Ama bazen kanama o kadar çoktur ki, çevrimin herhangi bir evresine raslayıp, teşhisi güçleştirir. Miyomu düşündürmesi gereken, kanamaların çokluğudur. Bu kanamalara başka hiç bir belirti eşlik etmez. Ağrı azdır ya da yoktur, enfeksiyon saptanmaz. Kanamalar bazen kansızlığa yolaçarlar.

Muayeneler ve tedavi

Dölyolundan parmakla muayenede sert, büyük ve yüzeyini engebeli hale getiren miyomlarla biçimi bozulmuş bir dölyatağı saptanabilir.

Bu kanamalarla karşılaşıldığında mutlaka dölyatağı filmi çekilmelidir; film, dölyatağı boşluğunun içinde, dölyatağının biçimini bozan bir miyomu ya da bağdokusundan yapılmış çan tokmağı biçiminde büyük bir polipi ortaya çıkarabilir.

Tedaviye karar vermeden önce röntgen filmi mutlak gereklidir. Hiç bir zaman yalnızca klinik muayeneyle yetinilmez. Filmde, miyomun yeri, hacmi, özellikle de dölyatağı boşluğunda ya da borularındaki ek bozunların varlığı gözlenebilir.

Böylece gerek progesteron türevleriyle ilaç tedavisine, gerek cerrahi bir girişime karar verilebilir. Yalnızca miyom ya da miyomlar çıkarılır (miyomektomi) ya da dölyatağını bütünüyle çıkarmaya (histerektomi) gitmek gerekir.

Her zaman olduğu gibi hücre teşhisi için örnek alınmadan ve dikkatli dölyatağı boynu muayenesi yapılmadan hiç bir karara varılmaz. Çünkü miyom ve dölyatağı boynu kanseri birlikte bulunabilir.

Dölyatağı boynu kanseri

Bu hastalık, üreme organları kanamalarının en sık raslanan nedeni değildir. Bununla birlikte, hastanın yaşı ne olursa olsun, hekim, kanama karşısında her zaman kanser olasılığını düşünmelidir.

Tipik biçimde, sorguda, az miktarda tekrarlayan ağrısız, esmer kandan oluşmuş (ender olarak kırmızı) küçük kanamalar olduğu öğrenilir. Bu kanamalar özellikle dölyolu içinin yıkanmasıyla, cinsel ilişkiyle, çabayla ortaya çıkarlar. Çoğunlukla, kansere ikincil olarak enfeksiyon eklenmesi sonucu beyaz akıntılarla birliktedir.

Muayeneler

Klinik muayene teşhisi doğrular. Yerleştirilen spekulum, dölyatağı boynundaki bozunun görülmesini sağlar: En küçük temasta kanayan, gevrek,tomurcuklu bir kütle; sert bir zemin üstünde düzensiz kraterler; düzensiz tomurcuklarla birlikte çok damarlı kırmızı alanlar. Çoğunlukla bozun, belirgindir. Teşhisi doğrulamak için her zaman, bozunun ortasından dölyatağı boynu biyopsisi yapılır. Kesinlikle ağrısız bir muayenedir.

Bunun dışında, kanseri maskeleyen büyük bir dölyatağı boynu iltihabı gözlenebilir. Bazı hastalardaysa, bozun çok küçüktür ve bulunması için dölyatağı boynuna bakma muayenesine başvurmak gerekir. Ama genellikle, kanayan bir Kanser, zaten evrim geçirmiş ve iyice görülebilir bir kanserdir.

Papanicolaou, tanıma amacıyla alınan dölyolu salgısı örneklerinde, kötücül hücrelerin gösterilmesini sağlayan boyama yöntemlerini bulmuştur.

Muayene, dölyolundan parmakla muayeneyle sürdürülür. Böylece sert, kartonumsu ur algılanarak, dölyolu çıkmazlarına, hattâ leğen çeperlerine kadar yayılabilen kanserin yaygınlığı saptanır. Çok ilerlemiş kanserlerde, kanserin yaygınlığını iyice değerlendirebilmek için, muayene her zaman göden barsağının parmakla muayenesiyle tamamlanmalıdır.

Dölyatağı mukozası adacıkları

Dölyatağı mukozası adacıklarının dölyatağı kas tabakasında yerleşimi, 40 yaşını geçmiş kadınlarda sık raslanan bir kanama’ nedenidir. Gerek âdet kanaması dönemi dışında kanamalara, gerekse aşırı âdet kanamalarına yolaçabilir.

Bu kanamalar, âdet kanamaları sırasında, özellikle de âdet kanamasının son günlerinde ortaya çıkan, tedaviye yanıt vermeyen ve giderek artan ağrılarla birlikte oldukları zaman dölyatağı mukozası adacıklarınınkas tabakasında yerleşimini akla getirirler. Teşhis, dölyatağı filmiyle konur: Dölyatağı çeperlerinde küçük kese görüntüleri saptanır.

Dölyatağı mukozası adacıkları çoğunlukla bir miyomla, özellikle de dölyatağı borusu, yumurtalıklar ya da leğende başka dölyatağı mukozası yuvalarıyla birliktedir.

Dölyatağı boynu polipleri

Dölyatağı boynu kanalının mukozasından çıkan iyicil urlardır. Dölyatağı boynunun dış deliğinde yerleşebilirler. Spekulumla muayenede, dölyatağı boynundan taşan düzenli, yuvarlak küçük bir ur biçiminde saptanırlar. Küçük oldukları zaman saplarından kesilerek ya da yakılarak kolayca çıkarılabilirler.

Bütünüyle ağrısız olan bu uygulama, dikkatli bir dölyatağı boynu muayenesiyle, hücre teşhisi için salgı örneği almayla ve dölyatağı boşluğunda başka polip olup olmadığını aramak için karşıt madde verilerek dölyatağı filmiyle sonuçlandırılır.

Polipler daha büyük ya da dölyatağı boşluğu içinde iseler, sayıları, yerleri ve büyüklükleri gene dölyatağı filmiyle saptanır; film ayrıca mukoza polipi ya da bağdokusu polipi biçimindeki yapılarını belirler.

İki boynuzlu bir dölyatağında, dölyatağı mukozası kanseri. Âdet kanaması dönemi dışındaki kanamalar nedeniyle hastaneye başvurmuş 62 yaşında bir hastanın, karşıt madde verilerek çekilmiş dölyatağı filmi. Filmde, iki boynuzlu bir dölyatağı görülmektedir. Sağ boynuza, düzensiz ve tomurcuklu bir ur yerleşmiştir.

Tedavi, tekrarlamaları önlemek için, çoğunlukla tıbbi tedavinin izlediği polipin çıkarılması girişimine dayanır.

Hormon bozuklukları

Mukoza polipleri dışında, gene sarı cisim yetersizliğine bağlı başka hormon bozuklukları da gözlenebilir. Sarı cisim (progesteron hormonu) yetersizliği, yaşdönümünden önceki yıllarda sık görülür.

Bu hormon yetersizliği, kistimsi (genişlemiş)

bezlerle birlikte dölyatağı mukozasında kalınlaşmaya (dölyatağı filminde açıkça görülür) yolaçabilir.

Bunların dışında, röntgen filmi fazla belirti vermez. Ama hormon düzeyi ölçümleri, progesteron salgılama yetersizliğini doğrular.

Çoğunlukla, yalnızca progesteron türevleriyle tedavi, bozuklukları kaldırmaya yeterlidir. Bunun dışında, anormal mukozayı almak için, tedaviye kazımayla (kürtaj) başlamak gerekir.